Inicjatywy wsparcia na rzecz ukraińskich uchodźców w Polsce 2023
Raport przedstawia wyniki kolejnej aktualizacji mapowania inicjatyw i punktów pomocowych wspierających osoby uchodźcze z Ukrainy w Polsce. Opracowanie przygotowane przez Mapuj Pomoc obejmuje informacje zebrane podczas aktualizacji przeprowadzonej latem 2023 roku i pokazuje, jak zmieniała się sieć pomocy od marca 2022 do sierpnia 2023 roku. Analiza uwzględnia lokalizację placówek, rodzaj oferowanego wsparcia, formę organizacyjną oraz dostępność pomocy dla różnych grup odbiorców.
Według stanu na 1 września 2023 roku w bazie Mapuj Pomoc znajdowało się 1619 zmapowanych placówek, z czego 1139 nadal aktywnie udzielało wsparcia, a 480 punktów zakończyło działalność lub przestało oferować bezpłatną pomoc osobom uchodźczym. Najwięcej aktywnych punktów działało w województwie mazowieckim (310), małopolskim (124) i wielkopolskim (74). Raport zwraca uwagę na nierównomierne rozmieszczenie pomocy – szczególnie dużą rolę odgrywają ośrodki miejskie.
Publikacja pokazuje również zróżnicowanie podmiotów zaangażowanych w pomoc. Największą grupę stanowiły organizacje pozarządowe, prowadzące 662 aktywne projekty. W działania pomocowe angażowały się także instytucje administracji publicznej, wspólnoty religijne, przedsiębiorstwa, organizacje międzynarodowe, grupy nieformalne oraz podmioty realizujące projekty wspólnie.
Istotną część raportu stanowi analiza dostępności i rodzajów oferowanego wsparcia. Obejmuje ono m.in. edukację, informację, pomoc prawną i w zakresie formalności, wsparcie psychologiczne, zdrowotne, pomoc rzeczową, pomoc w znalezieniu pracy, zakwaterowanie oraz działania związane z kulturą i integracją. 275 punktów oferowało pomoc online lub za pośrednictwem infolinii, a znaczna część placówek zapewniała wsparcie w więcej niż jednym języku.
Raport szczególną uwagę poświęca osobom należącym do grup wrażliwych. Zmapowano 167 projektów kierujących wyspecjalizowane wsparcie m.in. do osób z niepełnosprawnościami, osób przewlekle chorych, dzieci bez opieki, kobiet w ciąży i po porodzie, rodzin wielodzietnych, osób starszych, osób LGBTQIA+, społeczności romskiej oraz uchodźców spoza Ukrainy.
Publikacja pokazuje jednocześnie ewolucję charakteru pomocy. Wraz z upływem czasu część inicjatyw o charakterze doraźnym zakończyła działalność, podczas gdy aktywne punkty coraz częściej koncentrowały się na wsparciu długofalowym – edukacji, integracji, pomocy prawnej, informacji czy aktywizacji zawodowej. Raport stanowi tym samym dokumentację przejścia od początkowej, interwencyjnej fazy pomocy do bardziej stabilnego i długoterminowego systemu wsparcia osób uchodźczych w Polsce.
