„Lekcje z kryzysu – rekomendacje systemowe” to efekt wspólnej pracy ponad 60 organizacji społecznych, ekspertów, partnerów instytucjonalnych i samorządowców.
Od marca do października 2025 roku, dzięki wsparciu Fundacji Orlen oraz funduszy prewencyjnych PZU ponad 60 organizacji społecznych z całej Polski, skupionych wokół Grupy Roboczej ds. Zarządzania Kryzysowego przy Sieci Mapuj Pomoc, analizowało skuteczność działań humanitarnych i pomocowych prowadzonych na terenie Polski w trakcie kryzysu uchodźczego po eskalacji wojny w Ukrainie oraz powodzi z 2024 roku.
Spośród ponad 230 rekomendacji kierowanych do małych i średnich organizacji pozarządowych, Sieć Mapuj Pomoc wyodrębniła 45 rekomendacji systemowych.
Są to rekomendacje, których wdrożenie zapewni większą efektywność, szybkość i transparentność pomocy poszkodowanym w sytuacji kryzysowej. Podjęte działania implementacyjne zapewnią sprawniejsze ratownictwo, ochronę ludności jak i pomoc ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych czy innych kryzysów humanitarnych na terenie Polski.
Co znajdziesz w dokumencie?
Dokument obejmuje siedem kluczowych obszarów przygotowania i reagowania na kryzysy:
Kto opracował dokument?
Zebrane rekomendacje są rezultatem kilkumiesięcznej, wspólnej pracy Grupy Roboczej ds. Zarządzania Kryzysowego.
Partnerzy strategiczni: PZU, Fundacja Orlen
Organizacja i redakcja: Sieć Mapuj Pomoc
Partnerzy merytoryczni: Centrum ds. katastrof i klęsk żywiołowych TRATWA, Centrum Pomocy Migrantom i Uchodźcom Caritas Archidiecezji Katowickiej, Fundacja Inicjatywa Dom Otwarty, Fundacja Akceptacja, Fundacja Humanitarna Folkowisko, Fundacja JRS Poland, Fundacja Kordon, Fundacja Save the Children Polska, Fundacja To Proste, Fundacja Ukraina, Fundacja z Wyboru / The Presja, Fundusz Lokalny Masywu Śnieżnika, Fundacja HumanDOC, IOM Polska, Obserwatorium Bezpieczeństwa, Polska Akcja Humanitarna, Stowarzyszenie ArteWeda, Stowarzyszenie Kłodzka Wstęga Sudetów, Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Lądeckiej, Fundacja Sahana Eden
Partnerzy: Armia Zbawienia, Bank Żywności w Olsztynie, Dwa Skrzydła UA, Fundacja ADRA Polska, Fundacja Dobra Fabryka, Fundacja Edukacji Społecznej, Fundacja International Rescue Committee Polska, Fundacja Leny Grochowskiej, Fundacja Pomocy Wzajemnej BARKA, Fundacja Project HOPE Polska, Fundacja w Stronę Dialogu, Fundacje CARE International in Poland, Instytut Bezpieczeństwa Dziedzictwa, Ośrodek Badań nad Migracjami UW, PCK, PCPM, Plan International Poland, Rotary Club Jelenia Góra, Ukraiński Dom, UNHCR, Regionalne Centrum Informacji i Wspomagania Organizacji Pozarządowych
Patronat honorowy: Wiceprzewodnicząca Komitetu ds. Pożytku Publicznego
- Publikacja została sfinansowana ze środków Fundacji ORLEN oraz ze środków funduszu prewencyjnego PZU.
Dlaczego warto pobrać rekomendacje i działań na rzecz ich wdrożenia?
Wszystkie zalecenia zawarte w publikacji „Lekcje z kryzysu – rekomendacje systemowe” wymagają działań wykraczających poza kompetencje pojedynczych organizacji pozarządowych. Ich wdrożenie możliwe jest jedynie przy akceptacji i implementacji administracji rządowej oraz samorządowej, w szczególności organów ochrony ludności i obrony cywilnej. Decyzje i działania należy podjąć już teraz, w ramach fazy przygotowawczej do potencjalnych kryzysów.
Rekomendacje:
- zawierają gotowe rozwiązania możliwe do wdrożenia bez zmian prawnych,
- porządkują zasady współpracy z administracją i służbami,
- pokazują, jak przygotować procedury,
- podpowiadają, jak unikać błędów, które pojawiały się w poprzednich kryzysach.
Co dalej?
Pobierz dokument i:
- 1Wykorzystaj rekomendacje w rozmowach z lokalnym samorządem i instytucjami
Omawiaj rekomendacje systemowe w spotkaniach i konsultacjach z władzami lokalnymi, aby zwiększyć ich skuteczność. - 2Zaplanuj w swojej organizacji działania przygotowawcze na 2026 r.
Opracuj harmonogram i konkretne zadania przygotowawcze w oparciu o rekomendacje systemowe, uwzględniając dostępne zasoby. - 3Przeanalizuj, które rozwiązania możesz wdrożyć na poziomie lokalnym
Oceń dostępne narzędzia, procedury i zasoby, aby wdrożyć te rekomendacje w ramach Twojej organizacji lub społeczności. - 4Podziel się rekomendacjami z partnerami i wolontariuszami
Informuj partnerów, wolontariuszy oraz władze lokalne i rządowe o rekomendacjach, aby wspólnie wprowadzać zmiany. - 5Włącz rekomendacje do planowania lokalnych mechanizmów współpracy
Uwzględnij rekomendacje przy tworzeniu lokalnych planów, procedur i systemów współpracy w sytuacjach kryzysowych.
Chcesz działać systemowo i brać udział w tworzeniu i wdrażaniu rekomendacji –> Napisz do naszej menedżerki ds. współpracy międzysektorowej Karoliny Chojka-Bartoszko – Karolina.ch.bartoszko@torproste.org. Potwierdź chęć dołączenia i wspólnie z organizacjami z całej Polski zacznij zmieniać system zarządzania kryzysowego i budowania odporności społecznej w Polsce.
Sieć Mapuj Pomoc realizować będzie 3 główne działania związane z rekomendacjami. Dołącz do Sieci i działaj z nami!
Konsultacje rekomendacji systemowych
W okresie XI.2025-II.2026 grupa zarządzania kryzysowego skupia się na konsultowaniu wypracowanych 45 Rekomendacji Systemowych z przedstawicielami administracji rządowej i samorządowej. Dołącz do sieci by działać z nami.
Narada będzie miała charakter zamknięty. Jesteś zainteresowany udziałem? Skontaktuj się menadżerką grupy – karolina.ch.bartoszko@toproste.org
Przygotowanie Narady ds. Bezpieczeństwa
W połowie lutego grupa zarządzania kryzysowego przygotowuje premierę obydwu publikacji „Lekcje z Kryzysu”. W ciągu całodniowej Narady organizacje społeczne oraz przedstawiciele rządu porozmawiają o kluczowych wyzwaniach i planach wdrożeniowych.
Działania rzecznicze w roku 2026
W 2026 roku, w oparciu o wypracowane rekomendacje, grupa zarządzania kryzysowego prowadzić będzie działania rzecznicze na poziomie lokalnym, wojewódzkim i ogólnopolskim. Chcemy, aby jak najwięcej rekomendacji zostało wdrożonych.
Chcesz się włączyć w działania? Skontaktuj się z menadżerką grupy – karolina.ch.bartoszko@toproste.org
