Spotkanie dotyczące zmian legislacyjnych związanych z pobytem cudzoziemców w Polsce

11 grudnia w Warszawie uczestniczyliśmy w spotkaniu zorganizowanym przez Mazowiecki Urząd Wojewódzki, które odbyło się w ramach Programu Współpracy Wojewody Mazowieckiego z organizacjami pozarządowymi.
Spotkanie miało na celu omówienie kwestii związanych z funkcjonowaniem Wydziału Spraw Cudzoziemców oraz przedstawienie zmian legislacyjnych dotyczących pobytu cudzoziemców w Polsce. Zaprezentowano również wybrane statystyki za rok 2024. Katarzyna Rowińska z Urzędu Do Spraw Cudzoziemców przedstawiła najważniejsze zmiany w prawie, w tym wdrożenie nowych dyrektyw Unii Europejskiej, projekt ustawy o systemie MOS oraz zmiany w przepisach wizowych i dotyczących zatrudniania cudzoziemców w Polsce.

Nowelizacja wybranych aktów prawnych

Temat zmian legislacyjnych zaprezentowała Katarzyna Rowińska z Urzędu Do Spraw Cudzoziemców, omawiając:

1. Wdrożenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1883 z dnia 20 października 2021 r. w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państwa trzecich w celu zatrudnienia w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji oraz uchylenia dyrektywy Rady 2009/50/WE.
2. Stworzenia ram prawnych dla działania systemu MOS.
3. Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym Rzeczypospolitej Polskiej.
4. Projekt ustawy o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej..

Zmiany w legislacji podjęte na spotkaniu

Wybrane uwagi ze spotkania:

• jako założenie przyjęto, że wszystkie wymienione dokumenty będą procedowane w jednym czasie;
• Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1883 z dnia 20 października 2021 r. w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państwa trzecich w celu zatrudnienia w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji oraz uchylenia dyrektywy Rady 2009/50/WE numer w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów: UC15; Oczekuje na przyjęcie przez Radę Ministrów w dniu 17 grudnia br.;
• zwrócono uwagę, iż liczba tzw. “trudnych” formalnie przypadków będzie rosła;
• Polska jest w zwłoce jeśli chodzi o wdrożenie dyrektywy blue card – projekt oczekuje na przyjęcie przez Radę Ministrów (dyrektywa ta ma zastąpić obecna dyrektywa blue card);
• ustawa UC15 – miała być przyjęta w dniu wczorajszym, jednak będzie przyjęta przez Radę Ministrów w przyszłym tygodniu: 17 grudnia;
• zaprezentowano nową definicję w Niebieskiej Karcie UE dotyczącą nowych wyższych kwalifikacji zawodowych; zostały one ujęte w rozporządzeniu wydanym przez MSWiA i dotyczą głównie zawodów z branży IT;

Niebieska Karta UE (EU Blue Card) to dokument pobytowy umożliwiający wysoko wykwalifikowanym pracownikom spoza Unii Europejskiej legalne zatrudnienie i pobyt w jednym z krajów członkowskich UE.

• w ramach rozporządzania wyszczególniono grupy zawodów zgodnie z klasyfikacją ISCO-08: 133 – Kierownicy do spraw usług technologii informacyjno-komunikacyjnych; 25 – Specjaliści do spraw technologii informacyjno-komunikacyjnych;
• zezwolenie na pobyt czasowy w celu mobilności długoterminowej posiadacza Niebieskiej Karty UE będzie również rodzajem zezwolenia generalnego;
• największe zmiany dotyczą pobytu czasowego, mianowicie :
  • decyzja w sprawie udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy powinna być wydana w terminie 30 dni (stosuje się przepis art. 112a ust. 2);
  • wprowadzono skrócenie do 10 dni terminu opiniowania wniosku o pobyt czasowy w celu mobilności długoterminowej posiadacza Niebieskiej Karty UE, przez służby;
• wyższe kwalifikacje zawodowe, które już raz zostały sprawdzone nie będą musiały być sprawdzane ponownie;
• decyzja dla wydania zezwolenia (wysokie kwalifikacje) będzie ogólna – nie będzie w niej precyzowana nazwa obejmowanego stanowiska;
• wprowadzony zostanie obowiązek składania przez cudzoziemca wniosku online a nie zaś w formie papierowej (potrzeba odejścia od osobistej obecności w urzędzie, co ma usprawnić pracę wojewody i na bieżąco zaciąganie wniosku do systemu);
• na każdego cudzoziemca zostanie nałożony obowiązek złożenia podpisu zaufanego (wnioski w imieniu dzieci do 13 roku życia składają rodzice lub opiekunowie prawni);
• zaświadczenie o złożeniu wniosku będzie generowane automatycznie;
• wniosek złożony przez cudzoziemca drogą cyfrową w kolejnym kroku będzie jednak wymagał jego osobistego stawiennictwa w urzędzie;
• projekt przygotowany przez MSZ celem, którego jest uszczelnienie systemu wizowego: projekt: UD126, oszukuje na przyjęcie przez Radę Ministrów.

Nowe definicje

Podczas spotkania zaprezentowano nowe definicje: działalności zawodowej, wyższych kwalifikacji zawodowych, mobilności długoterminowej oraz mobilności krótkoterminowej. Ich nowe brzmienie:

działalność zawodowa – wprowadzona na potrzeby korzystania przez posiadacza Niebieskiej Karty UE lub byłego posiadacza Niebieskiej Karty UE z mobilność krótkoterminowa w innym państwie członkowskim. 

wyższe kwalifikacje zawodowe – objęcie nią zarówno kwalifikacje uzyskane w wyniku ukończenia studiów wyższych (pojęcie używane jest już w obowiązkowych przepisach prawa), jak również kwalifikacje uzyskane w wyniku doświadczenia zawodowego (nowa definicja) – 5 lat lub 3 lata, w przypadku zawodu szczególnie pożądanego. 

mobilność długoterminowa posiadacza Niebieskiej Karty UE – pobyt w okresie przekraczającym 90 dni – konieczność uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy.

mobilność krótkoterminowa posiadacza Niebieskiej Karty UE – okres pobytu nieprzekraczający 90 dni w dowolnym okresie liczącym 180 dni w każdym państwie członkowskim Unii Europejskiej w celu wykonywania działalności zawodowej.

Statystyki składania wniosków o pobyt w latach 2021-2024

Podczas spotkania zaprezentowano wybrane statystyki odnoszące się do skali składania u Wojewody Mazowieckiego wniosków o pobyt czasowy, stały lub długoterminowy).

Zaprezentowane podczas spotkania statystyki:

• Liczba wniosków (pobyt czasowy, stały oraz rezydenta długoterminowego)złożonych do wojewody Mazowieckiego w latach 2021 do 25.11.2024:
  • rok 2024 – 162626
  • rok 2023 -143367
  • rok 2022 – 120776
  • rok 2021 – 94631
• Wpływ wniosków do Wojewody Mazowieckiego – pobyt czasowy:
  • rok 2024 (do listopada) – 147127
  • rok 2023 – 126551
  • rok 2022 – 105790
  • rok 2021 – 83859
• Wpływ wniosków do Wojewody Mazowieckiego – pobyt stały:
  • rok 2024 – 7778
  • rok 2023 – 10579
  • rok 2022 – 10968
  • rok 2021 – 7923

Ponad 30% składanych wniosków napływa do Wojewody Mazowieckiego. Najwięcej wniosków przyjęto kolejno od obywateli z: Ukrainy, Białorusi, Wietnamu, Gruzji, Indii, Turcji, Rosji, Uzbekistanu, Chin oraz Azerbejdżanu. 

Ministerstwo planuje kampanię informacyjną skierowaną do cudzoziemców, lecz szczegółów jeszcze nie ujawniono.