Prezentujemy raport „W poszukiwaniu bezpiecznej przystani – aktualizacja mapowania” opracowany przez Zespół Fundacji To Proste (Mapuj Pomoc), przedstawiający wyniki mappingu ośrodków zbiorowego zakwaterowania (OZZ) dla osób uchodźczych z Ukrainy przeprowadzonego we współpracy z Międzynarodową Organizacją ds. Migracji (IOM).
CEL PROJEKTU
Celem badania było zweryfikowanie i aktualizacja informacji na temat funkcjonowania ośrodków zbiorowego zakwaterowania w Polsce w związku z nowelizacją specustawy 1 lipca 2024 roku. Dane zebrano w szczególności w celu ustalenia:
- ile i które ośrodki nadal działają po zmianie przepisów, a które zostały zamknięte,
- w jaki sposób zmiany wpłynęły na placówki finansowane wcześniej z art. 13 oraz te, w których przebywało mniej niż 10 mieszkańców,
- zmapowania nowych ośrodków, które podpisały umowę z wojewodą po 1 lipca 2024 r.
METODOLOGIA
Od września do grudnia 2024 zespół Mapuj Pomoc zbierał szczegółowe informacje na temat funkcjonowania OZZ podczas rozmów telefonicznych z osobami koordynującymi ośrodki. Uwzględniono m.in. dane dotyczące liczby dostępnych miejsc, liczby osób przebywających w ośrodku, płci i wieku mieszkańców, liczby osób zwolnionych z opłaty za pobyt, dostosowania ośrodka do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, dodatkowych form wsparcia dostępnych w placówce, reprezentantów mniejszości etnicznych i narodowościowych, źródeł finansowania ośrodka i innych.
NAJWAŻNIEJSZE WNIOSKI
Liczba ośrodków zbiorowego zakwaterowania sukcesywnie się zmniejsza
W każdym województwie, między czerwcem i grudniem 2024, zamknięto od kilku do kilkudziesięciu OZZ. Łącznie przestały funkcjonować 132 ośrodki. Na koniec grudnia odnotowano działalność 939 OZZ. Najwięcej czynnych placówek znajduje się w województwach: małopolskim, śląskim, pomorskim i mazowieckim.
Wsparcie dla grup ze szczególnymi potrzebami
Mieszkańcami ośrodków często są osoby z grup wrażliwych. Dzieci i młodzież stanowią 40% mieszkańców OZZ. Co piąta osoba zamieszkująca OZZ jest osobą starszą (po 60. roku życia). Ok. 7% mieszkańców to osoby z niepełnosprawnością. W niemal co dziesiątym OZZ mieszkańcami są reprezentanci mniejszości etnicznych i narodowościowych.
Różnice w jakości zakwaterowania oraz dostępności do dodatkowych usług
Ośrodki różnią się pod względem jakości warunków zakwaterowania – brakuje ujednoliconych standardów. Zaledwie w co piątej placówce dostępne są dodatkowe formy wsparcia, inne niż wyżywienie. Brakuje działań wspierających integrację społeczną, naukę języka i kontakty z lokalną społecznością. Wsparcie psychologiczne można otrzymać w 21% placówek, a doradztwo zawodowe i pomoc w znalezieniu pracy dostępna jest w 15% OZZ.
POBIERZ PEŁNĄ WERSJĘ RAPORTU
