W październiku br. spotkaliśmy się z organizacjami wyłącznie w trybie online. Połączyliśmy się z biura naszej organizacji. Tego dnia podjęliśmy tematy dotyczące: działań pomocowych na rzecz migrantów i uchodźców realizowanych przez Caritas Polska, podmiotów ekonomii społecznej i skutecznego marketingu, łączności w kryzysie, narzędzi pomocy dla grup wrażliwych oraz poznaliśmy dane z najnowszego raportu CEO i IRC.
Działania Caritas Polska w obszarze migracji
Przedstawiciel Caritas Polska opowiedział o działaniach pomocowych realizowanych przez organizację. W momencie eskalacji wojny w 2022 roku liczba Centrów Pomocy Migrantom i Uchodźcom (CPMiU) prowadzonych przez Caritas wynosiła 28. Do połowy 2025 roku wsparcie CPMiU otrzymało prawie 117 tys. osób. Osoby migranckie i uchodźcze otrzymywały m.in. pomoc psychologiczną, doradztwo zawodowe, wsparcie edukacyjne, czy pomoc żywnościową i materialną. Obecnie w ramach Caritas działa 26 archidiecezji.
Przedstawiciel Caritas opowiedział o powołaniu Sieci, w ramach której m.in. wypracowywane są standardy pracy dla CPMiU. W ramach działań prowadzona jest także centralna baza danych statystycznych, działania szkoleniowe, czy zarządzanie kryzysowe.
Organizacji zależy na tym, aby poszerzać grono partnerów w sieci.
Organizacją współpracującą jest Catholic Relief Services.
Zobacz video: https://www.youtube.com/watch?v=oP4lN4ARzDQ
Ekonomia społeczna – jak skutecznie promować usługi społeczne
Problematykę promowania usług ekonomii społecznej przybliżył organizacjom Michał Szymanderski-Pastryk. Opowiadał o lejku marketingowym (model AIDA) i jego zastosowaniu w promowaniu usług podmiotów ekonomii społecznej. Model AIDA stanowi klasyczny schemat budowania komunikacji marketingowej i sprzedażowej. Składa się on z czterech etapów:
etap 1: A – Attention (uwaga), mający na celu przyciągnięcie wzroku/uwagi odbiorcy.
etap 2: I – Interest (zainteresowanie), mający utrzymać uwagę oraz wzbudzić ciekawość względem oferty.
etap 3: D – Desire (pożądanie/potrzeba), mający na celu wzbudzenie chęci posiadania/udziału.
etap 4: A – Action (działanie), etap mający wywołać konkretny krok ze strony odbiorcy: klik, zapis, zakup, darowizna).
Przypomniano, że w początkowej fazie działań komunikacyjnych nie należy publikować zbyt angażujących treści. Kolejne kroki należy podejmować sugerując się m.in. wspomnianym modelem AIDA. Zachęcano do wykorzystywania w swojej pracy omawianych narzędzi oraz testowania elementów komunikatu, a nie tylko ich mechanicznej operacjonalizacji.
Łączność w kryzysie – praktyka z terenów powodziowych
Na spotkaniu Sieci głos zabrał reprezentant Stowarzyszenia Tratwa przybliżając uczestnikom specyfikę działania narzędzi do łączności w sytuacjach kryzysowych takich jak: starlinki oraz krótkofalówki. Podzielił się doświadczeniem swojej organizacji w aspekcie nawiązywania łączności podczas powodzi z 2024 roku.
Wskazano, iż krótkofalówki mogą być wykorzystywane do różnych działań m.in. wzywania pomocy, komunikacji z wolontariuszami, czy łączności z bazą.
Aby móc korzystać z krótkofalówek niezbędne jest posiadanie uprawnień państwowych. Zdobycie uprawnień trwa około 1 – 2 miesiące. Rekomendowano kontakt z lokalnymi stowarzyszeniami krótkofalarskimi (np. mazowiecką siecią), które chętnie dzielą się praktyką i pomagają w szkoleniach prowadzących do uzyskania świadectwa operatora.
Dowiedz się więcej o egzaminie na operatora urządzeń radiowych: https://egzaminy.uke.gov.pl/pl oraz https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/ou478
Padały pytania o zasięg krótkofalówek, który w podstawowych modelach wynosi ok. 2–3 km oraz o koszty i warianty abonamentów Starlink, które zależne są m.in. od obszaru geograficznego oraz celu wykorzystania (abonament domowy, terenowy).
Bez barier w kryzysie – poradnik PCK
Poradnik „Bez barier w kryzysie” powstał z doświadczeń pracy w punktach pobytu tymczasowego na granicy polsko-ukraińskiej oraz z praktyk terenowych w regionie śląskim. Autorzy podkreślali, że publikacja stanowi wynik obserwacji tego, co w realnym kryzysie nie działa, a więc z konkretnych „lekcji z terenu”. Celem było przygotowanie narzędzia, które pomaga „złatać” typowe luki organizacyjne i komunikacyjne w pierwszych godzinach/dniach interwencji.
Adresatami publikacji są przede wszystkim jednostki zarządzania kryzysowego i samorządy, ale też organizacje pozarządowe włączane do działań pomocowych (koordynacja wolontariuszy, punktów recepcyjnych, wsparcie w terenie).
Przedstawiciel PCK zwrócił także uwagę na potrzebę sprawowania opieki psychologicznej nad wolontariuszami po działaniach w trudnych warunkach oraz na tworzenie struktur wsparcia i list kontrolnych (sprzęt, procedury) przy planowaniu projektów przygotowania kryzysowego. Przykłady działań polowych pokazały znaczenie sieciowego modelu pracy i rotacji zespołów.
Przeczytaj podręcznik: „Bez barier w kryzysie” – przewodnik dla służb i NGO
Uczniowie – cudzoziemcy w polskich szkołach 2024/2025 r.
Przedstawicielka International Rescue Committee przedstawiła wnioski z raportu przygotowanego przez IRC we współpracy z Centrum Edukacji Obywatelskiej na temat obecności uczniów cudzoziemskich – zwłaszcza uchodźców z Ukrainy – w polskiej szkole. Podkreśliła, że publikacja porządkuje w jednym miejscu najważniejsze liczby, bazując na trzech źródłach administracyjnych: SIO, PESEL i ZUS.
Celem było dostarczenie władzom oświatowym, samorządom i dyrektorom szkół aktualnej sytuacji, aby decyzje dotyczące organizacji nauki, wsparcia językowego i ścieżek edukacyjnych mogły być podejmowane na podstawie rzetelnych informacji. Zwrócono uwagę na rozproszenie danych i brak ich systemowego porównania między bazami, co utrudnia pełny obraz zjawiska.
Wśród danych jakie padły znalazły się:
- w zachodnich województwach uczniowie cudzoziemcy obecni są w ponad 70% szkół (rekordowy odsetek placówek występuje na Dolnym Śląsku i wynosi ok. 82%)
- zdecydowana większość uczniów cudzoziemskich uczy się w szkołach podstawowych (ok. 71%)
- w ponadpodstawowych widać różnice ścieżek: młodzież z Ukrainy relatywnie częściej wybiera technika i szkoły branżowe, a cudzoziemcy z innych krajów – licea
- doświadczenie różnorodności ma dziś zdecydowana większość polskich uczniów
- obowiązek szkolny dla uchodźców z Ukrainy podniósł liczebność w szkołach (wzrost rzędu kilkunastu tysięcy uczniów), ale był niższy od oczekiwań resortu i instytucji wspierających integrację.
W części rekomendacyjnej zaakcentowano trzy główne wyzwania:
- systemowe porównywanie danych SIO, PESEL i ZUS
- obowiązkowość i profesjonalizacja nauczania języka polskiego jako drugiego
- pogłębiona analiza sytuacji uczniów szkół ponadpodstawowych.
O działaniach grup roboczych przy sieci Mapuj Pomoc
O zrealizowanych działaniach grup roboczych: ds. przeciwdziałania dezinformacji oraz ds. rzecznictwa opowiedziała Rita Ster z Mapuj Pomoc.
Grupa ds. dezinformacji latem rozpoczęła przygotowanie listu do premiera – apel o odpowiedzialny język w debacie publicznej, bez mowy nienawiści i manipulacji migracją. Pod dokumentem podpisało się 567 osób, w tym 88 przedstawicieli NGO. We wrześniu grupa pracowała m.in. z ekspertami (zaproszeni byli przedstawiciele instytucji zajmujących się zwalczaniem dezinformacji) oraz sformułowała 6 rekomendacji do rządu.
Grupa rzecznicza w lipcu wypracowała 17 komentarzy do projektu tzw. specustawy, obejmujących m.in. ochronę małoletnich, edukację, dostęp do rynku pracy i horyzont obowiązywania przepisów. Uwagi przekazano do MSWiA. W okresie: sierpień – wrzesień, w związku z wetem prezydenta, przygotowano dokument o ryzykach prawno-finansowych (szczególnie dla samorządów) oraz wystąpienia do MSWiA i MRiPS o jednoznaczną komunikację, że legalność pobytu obywateli Ukrainy oraz dostęp do edukacji, pracy i świadczeń pozostają utrzymane. Grupa interweniowała też ws. publikacji danych granicznych ułatwiających planowanie działań.
Dowiedz się więcej o pracy grup roboczych: https://mapujpomoc.pl/praca-grup-roboczych-w-okresie-lipiec-pazdziernik-2025-r/
Udział w grupach roboczych jest otwarty dla organizacji należących do sieci.
Kluczowe wnioski:
- Infrastruktura łączności (Starlink, PMR) to dziś podstawowe narzędzie w pierwszych dobach kryzysu.
- Standaryzacja i checklisty podnoszą bezpieczeństwo i ograniczają chaos – warto zawczasu je drukować i szkolić wolontariuszy.
- Marketing i sprzedaż usług społecznych mogą być realnym źródłem finansowania NGO, o ile opierają się na dobrze zdefiniowanych potrzebach odbiorców.
- Wolontariusze są bezcenny zasobem – konieczna długofalowa opieka psychologiczna i jasne procedury BHP.
- Otwartość na partnerstwa (Caritas, PCK, grupy krótkofalarskie) poszerza kompetencje i zasoby – wykorzystujmy istniejące struktury zamiast budować wszystko od zera.
Kolejne spotkanie Sieci odbędzie się 4 listopada 2025 r. o godz. 10:00
