Podczas konferencji 3 kwietnia wiceministra edukacji narodowej poinformowała, że od września 2024 r. wprowadzony zostanie obowiązek szkolny dla ukraińskich dzieci przebywających w Polsce. Dla rodziców z Ukrainy proces zapisania d polskiej szkoły może wydawać się skomplikowany. Dlatego tak ważne jest, aby by być dobrze poinformowanym o systemie edukacyjnym, dostępnych możliwościach wsparcia oraz niezbędnych krokach. Poniżej przedstawiamy szczegółowy przewodnik, jak zapisać dziecko do szkoły w Polsce, jakie dokumenty są potrzebne oraz jakie prawa przysługują uczniom z Ukrainy.
Krok 1: Zebranie dokumentów
Dzieci i młodzież z Ukrainy w wieku 7-18 lat mają prawo do bezpłatnej nauki w publicznych szkołach w Polsce. Brak znajomości języka polskiego nie stanowi przeszkody. Szkoły organizują dodatkowe, bezpłatne lekcje językowe, jeśli jest taka potrzeba.
Przed zapisaniem dziecka do szkoły, rodzice powinni zgromadzić wszelkie dostępne dokumenty dotyczące wcześniejszej edukacji dziecka. Mogą to być świadectwa szkolne, zaświadczenia i inne dokumenty potwierdzające ukończone lata nauki. W przypadku braku tych dokumentów, rodzice mogą napisać oświadczenie, w którym opiszą ogólną liczbę lat nauki oraz nazwę placówki, w której dziecko się uczyło. Dokumenty mogą wymagać tłumaczenia na język polski, ale nie musi to być tłumaczenie przysięgłe.
Krok 2: Wybór szkoły i złożenie wniosku
Rodzice powinni skontaktować się z wybraną polską szkołą i złożyć wniosek o przyjęcie dziecka. Decyzję o przyjęciu podejmuje dyrektor szkoły. W przypadku szkół podstawowych, szkoła rejonowa, czyli ta, która znajduje się najbliżej miejsca zamieszkania, ma obowiązek przyjąć dziecko. Inne szkoły podstawowe oraz szkoły średnie przyjmują uczniów w miarę dostępności wolnych miejsc.
Jeżeli w wybranej placówce nie ma miejsc w danej klasie, należy skontaktować się z urzędem gminy, na terenie której się mieszka i poprosić o wskazanie szkoły, w której dziecko będzie mogło rozpocząć edukację. Gmina ma obowiązek pomóc w znalezieniu miejsca w szkole dla każdego dziecka.
Rodzice mogą również zwrócić się do dyrektora o przyjęcie dziecka do niższej klasy niż wynika to z sumy ukończonych lat nauki szkolnej, na przykład ze względu na wiek dziecka.
Zasady przyjmowania uczniów z zagranicy są regulowane przepisami prawa. Rodzaj dokumentu uprawniającego do pobytu w Polsce, takim jak zezwolenie na pobyt czasowy, stały, status rezydenta długoterminowego UE, zgoda na pobyt ze względów humanitarnych, czy status uchodźcy lub ochrona uzupełniająca, nie wpływa na możliwość zapisania ucznia do szkoły publicznej ani na dostępność dodatkowych form wsparcia edukacyjnego.
Dodatkowe wsparcie
Uczniowie przybywający do Polski z zagranicy mogą liczyć na dodatkowe formy wsparcia, z których warto korzystać.
Lekcje języka polskiego
Szkoły organizują dodatkowe lekcje języka polskiego, które są bezpłatne. Ponadto mogą być tworzone tzw. oddziały przygotowawcze, które mają na celu pomóc uczniom z Ukrainy w adaptacji i nauce języka.
Zajęcia wyrównawcze
Uczniowie zagraniczni mogą korzystać z zajęć wyrównawczych z różnych przedmiotów (nie dłużej niż przez okres 12 miesięcy). Dzięki temu mają możliwość nadrobienia zaległości i lepszego zrozumienia materiału.
Pomoc osoby ukraińskojęzycznej
Uczniowie z Ukrainy mogą korzystać z pomocy osoby władającej językiem kraju pochodzenia zatrudnionej w charakterze pomocy nauczyciela – osoba ta nie musi posiadać kwalifikacji pedagogicznych.
Pomoc psychologiczno-pedagogiczna
Uczniowie i ich rodzice mogą liczyć na pomoc psychologiczną i pedagogiczną, szczególnie w związku z doświadczeniami uchodźczymi i migracyjnymi. Pomoc ta jest udzielana przez psychologów, pedagogów oraz terapeutów pedagogicznych.
O przyznaniu odpowiednich form wsparcia dla ucznia decyduje dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym placówkę.
Ponadto, placówki dyplomatyczne, konsularne kraju pochodzenia ucznia oraz stowarzyszenia kulturalno-oświatowe mogą organizować w szkole zajęcia z języka i kultury kraju pochodzenia. Takie działania wymagają zgody dyrektora szkoły oraz organu prowadzącego. Szkoła udostępnia pomieszczenia i materiały dydaktyczne bez opłat.
Informacje kontaktowe
Wszystkie oficjalne informacje dotyczące praw cudzoziemców na terenie Polski można znaleźć na stronie gov.pl. Dodatkowe informacje można uzyskać pod numerem telefonu +22 34 74 708 lub pisząc na adres e-mail: ukraina-szkola@mein.gov.pl.
