Od 1 czerwca 2025 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące pracy i pobytu cudzoziemców w Polsce. Zmiany mają istotne znaczenie dla osób przebywających na podstawie wizy lub karty pobytu, planujących studia, już studiujących, a także tych, którzy pracują lub chcą podjąć pracę.
Kandydaci na studia – co się zmienia?
Przed wprowadzeniem nowych przepisów1, aby rozpocząć studia w Polsce, cudzoziemcy musieli posiadać ważną wizę, przedstawić dokumenty potwierdzające wykształcenie i zostać przyjęci na uczelnię.
Nowe regulacje wprowadzają dodatkowe wymogi:
- obowiązek zdania egzaminu wstępnego lub odbycia rozmowy kwalifikacyjnej,
- znajomość języka wykładowego na poziomie co najmniej B2,
- uznanie dokumentów edukacyjnych przez NAWA (Narodową Agencję Wymiany Akademickiej)
Istotną zmianą jest ograniczenie liczby cudzoziemców przyjmowanych na uczelnie. Nowelizacja zakłada, że cudzoziemcy nie mogą stanowić więcej niż 50% ogólnej liczby studentów w danym roku akademickim na jednej uczelni. Po przekroczeniu tego limitu rekrutacja dla kolejnych cudzoziemców zostanie wstrzymana.
Zasady zatrudnienia studentów pozostały bez zmian – osoby studiujące z ważną wizą lub kartą pobytu mogą legalnie pracować bez dodatkowego pozwolenia.
Od 1 czerwca 2025 r. zawieszono możliwość składania wniosków w formie papierowej – cały proces odbywa się online, co ma usprawnić procedury i ograniczyć biurokrację.
System wizowy – najważniejsze zmiany
Zmieniły się także zasady dotyczące składania wniosków o pobyt czasowy i pracę w Polsce. Osoby, które przebywają w naszym kraju na podstawie wizy wydanej przez inne państwo strefy Schengen (np. Czechy, Niemcy lub Litwę) nie mogą już składać takiego wniosku na terytorium Polski. Aby móc ubiegać się o pobyt czasowy i pracę, należy wjechać do Polski na podstawie polskiej wizy lub innego odpowiedniego dokumentu. Wprowadzono również nowe ułatwienie związane z wizytami w konsulacie – cudzoziemcy mogą teraz umawiać się na spotkanie przez internet, bez potrzeby przychodzenia osobiście lub dzwonienia.
Ustawy zwiększają uprawnienia organów publicznych: minister oraz konsulowie zyskali dostęp do elektronicznej bazy danych Straży Granicznej, dzięki czemu mogą sprawdzić historię przekroczeń granicy przez cudzoziemców. To rozwiązanie ma ułatwić i przyspieszyć prowadzenie postępowań wizowych oraz pozwolić dokładniej analizować sytuację osoby ubiegającej się o wizę.
Zmiany dotyczące zatrudnienia
Do końca maja 2025 r. obowiązywał tzw. „test rynku pracy” – urząd pracy musiał potwierdzić, że na dane stanowisko nie ma kandydatów wśród bezrobotnych. Od 1 czerwca pracodawcy nie są już zobligowani do kontaktu z urzędem pracy. Za to wprowadzono możliwość tworzenia przez starostów list zawodów, w których nie wolno zatrudniać cudzoziemców – np. w przypadku dużych zwolnień grupowych w danym powiecie. Jeśli jesteś cudzoziemcem i szukasz pracy w Polsce, sprawdź, czy zawód, w którym chcesz pracować, nie znajduje się na takiej liście w Twoim regionie.
Dodatkowo:
- Nowo powstałe agencje pracy muszą działać co najmniej 2 lata, zanim będą mogły legalnie zatrudniać cudzoziemców.
- Zwiększono kary za nielegalne zatrudnienie – od 1 czerwca 2025 r. grzywna wynosi od 3 000 do 50 000 zł, w zależności od liczby zatrudnionych nielegalnie osób.
Niebieska Karta UE – ułatwienia dla specjalistów
Cudzoziemcom posiadającym wyższe wykształcenie lub doświadczenie zawodowe równoważne kwalifikacjom akademickim łatwiej otrzymają Niebieską Kartę UE. Uprawnia ona do legalnego pobytu i pracy w Polsce dla wysoko wykwalifikowanych pracowników spoza UE. Ustawa z dnia 24 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 619) poszerzyła definicję „wysokich kwalifikacji” (teraz oznaczają one zarówno kwalifikacje zdobyte poprzez ukończenie studiów wyższych, jak i te nabyte dzięki doświadczeniu zawodowemu) oraz przewiduje uproszczone zasady pobytu dla rodzin posiadaczy Niebieskiej Karty – bez konieczności wykazywania stabilnego dochodu i miejsca zamieszkania, przy obowiązku posiadania ubezpieczenia zdrowotnego.
Masz pytania?
Jeśli masz pytania dotyczące nowych przepisów lub potrzebujesz pomocy:
- skontaktuj się z uczelnią – jeśli jesteś studentem,
- odwiedź urząd pracy w Twoim powiecie,
- skorzystaj z Punktu Informacyjnego dla Cudzoziemców – wiele miast oferuje bezpłatną pomoc w tzw. punktach informacyjnych.
→ Sprawdź punkty pomocy dla cudzoziemców w Mapuj Pomoc i otrzymaj bezpłatne wsparcie
- W artykule powołujemy się na informacje zawarte w ustawie z dnia 4 kwietnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 622), ustawie z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620), o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 621), ustawie z dnia 24 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 619).
↩︎
