Trwa V edycja Tour de Konstytucja – ogólnopolska obywatelska inicjatywa edukacyjna, której tegoroczne hasło brzmi „Jestem za Godnością”. To wyjątkowa trasa społeczna, poświęcona promocji godności człowieka – fundamentalnej wartości zapisanej w art. 30 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także w takich dokumentach jak Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej, Powszechna Deklaracja Praw Człowieka ONZ czy Europejska Konwencja Praw Człowieka.
Letnia trasa Tour de Konstytucja 2025 rozpoczęła się 4 czerwca w Brzegu (woj. opolskie), a jej zwieńczeniem będzie Wielki Finał w Warszawie, zaplanowany na 6 września. W tym czasie Tour odwiedzi kilkadziesiąt miejscowości w całej Polsce – od dużych miast po mniejsze miejscowości i miasteczka. Organizatorzy zapraszają wszystkich na otwarte spotkania obywatelskie, które są przestrzenią dialogu o prawach człowieka, wartościach konstytucyjnych oraz odpowiedzialności obywatelskiej.
– Chcemy budować społeczeństwo, w którym godność każdego człowieka jest szanowana i chroniona – niezależnie od wieku, pochodzenia, sprawności czy światopoglądu – podkreślają twórcy projektu.
Rozmowy o realnych problemach
Podczas spotkań Tour de Konstytucja poruszane są realne problemy związane z naruszaniem godności człowieka, takie jak mobbing w miejscu pracy, brak dostępu do ochrony zdrowia, trudności mieszkaniowe, wykluczenie osób z niepełnosprawnościami, naruszenia prywatności w przestrzeni cyfrowej czy przemoc językowa i dyskryminacja. Organizatorzy zwracają również uwagę na zagrożenia systemowe, takie jak autorytaryzm, populizm i dezinformacja, które osłabiają fundamenty demokratycznego państwa prawa.
Tour de Konstytucja przypomina, że godność to nie przywilej, lecz prawo każdego człowieka, a jej ochrona zaczyna się od świadomości obywatelskiej, odwagi cywilnej i gotowości do solidarności. – Wierzymy, że demokracja zaczyna się tam, gdzie kończy się obojętność – mówią organizatorzy, zachęcając do udziału w wydarzeniach, współtworzenia przestrzeni do rozmowy i wspólnego działania na rzecz silnego, empatycznego i świadomego społeczeństwa obywatelskiego.
EmpaStyczni – doświadczenie, które uczy sercem
Jednym z kluczowych elementów przystanków V edycji Tour de Konstytucja są miniwarsztaty „EmpaStyczni” – seria interaktywnych aktywności edukacyjnych, które umożliwiają uczestnikom doświadczenie życia z perspektywy osób narażonych na wykluczenie i dyskryminację.
W ramach programu „EmpaStyczni” uczestnicy mogą:
- założyć kombinezony symulujące starość, by odczuć ograniczenia fizyczne, z jakimi mierzą się osoby starsze w codziennym życiu;
- skorzystać z technologii VR, która symuluje percepcję osób w spektrum autyzmu, pozwalając zrozumieć ich potrzeby sensoryczne i wyzwania komunikacyjne;
- poruszać się na wózku inwalidzkim, by osobiście doświadczyć barier architektonicznych i społecznych, z jakimi spotykają się osoby z niepełnosprawnościami.
Te działania nie tylko poszerzają wiedzę o wykluczeniu i nierównościach, ale przede wszystkim rozwijają empatię, odpowiedzialność społeczną i świadomość konstytucyjnych wartości, takich jak godność, równość i prawo do uczestnictwa w życiu publicznym. – W Tour de Konstytucja wierzymy, że empatia to nie dodatek, lecz fundament dojrzałej demokracji, w której każdy człowiek – niezależnie od swojej sytuacji – ma prawo być wysłuchany, traktowany z szacunkiem i mieć wpływ na otaczający go świat – podkreślają organizatorzy.
Przystanek w Głuchołazach – lokalne historie i wielkie idee
Mapuj Pomoc jest partnerem wyjątkowego wydarzenia: przystanku w Głuchołazach, który zaplanowano na 3 lipca, na godz. 17. Wydarzenie odbędzie się w Muszli Leśnej na terenie Parku Zdrojowego. Organizatorami są, podobnie jak w poprzednim roku, Niepodległa Opolska Kultura oraz Sołectwo Pokrzywna. Tematem przewodnim będzie promocja godności człowieka – wartości fundamentalnej, której ochrona jest gwarantowana zarówno przez Konstytucję RP, jak i międzynarodowe dokumenty o prawach człowieka.
Hasło przewodnie spotkania w Głuchołazach to: „Twoja wrodzona wartość – jak prawo staje w jej obronie, gdy ktoś ją narusza”.
Na scenie Touru w Głuchołazach wystąpią lokalni aktywiści i społecznicy, wśród nich:
- mec. Agata Zwojewska, prawniczka i edukatorka dzieci,
- Wojciech Angel, aktywista z Rybnika i wolontariusz znany z działań podczas powodzi,
- Marcin Tumulka, od lat zaangażowany w pomoc na granicy polsko-białoruskiej, Ukrainie i podczas klęsk żywiołowych,
- Elżbieta Zborowska, seniorka i organizatorka życia społecznego w Głuchołazach,
- Barbara Rajca, emerytowana nauczycielka, która doświadczyła skutków powodzi i pożaru w swojej pasiece, a dziś odbudowuje swoje gospodarstwo i wspiera innych.
Uczestnicy będą dzielić się osobistymi historiami, które pokazują, jak godność człowieka przejawia się w codziennym życiu i w trudnych sytuacjach kryzysowych. Wydarzeniu towarzyszyć będzie także wystawa lokalnych artystek oraz fotografie dokumentujące skutki powodzi, które przypominają o wyzwaniach, z jakimi mierzy się lokalna społeczność.
Podczas przystanku w Głuchołazach wystąpią także panie z zespołu wokalnego seniorów „Wichrowe Wzgórze” oraz młody zespół muzyczny Neustadt z Prudnika, półfinalista tegorocznego festiwalu w Jarocinie, znany z zimnofalowego brzmienia inspirowanego latami 80. XX wieku.
Swoje stoisko edukacyjne przygotuje Okręgowa Izba Radców Prawnych w Opolu, prowadząc konkursy i rozdając materiały edukacyjne. Obecny będzie także Klub Tygodnika Powszechnego, zapraszający do rozmów nie tylko o prasie, ale również o wartościach społecznych.
Partnerami wydarzenia są m.in. Fundacja To Proste oraz Mapuj Pomoc. Patronat medialny objęły Radio Opole, Tygodnik Prudnicki, Tygodnik O!polska oraz Klub Tygodnika Powszechnego.
V edycja Tour de Konstytucja to wyjątkowy głos w obronie godności każdego człowieka. To także przestrzeń spotkań, wymiany doświadczeń i budowania solidarności. Organizatorzy zapraszają wszystkich do udziału w wydarzeniach – bo jak sami mówią: demokracja zaczyna się tam, gdzie kończy się obojętność.
