Spotkanie Sieci Mapuj Pomoc we Wrocławiu – podsumowanie i wnioski

6 października spotkaliśmy się we Wrocławiu, w siedzibie Fundacji Ukraina, podczas kolejnego spotkania Sieci Mapuj Pomoc. W formule hybrydowej rozmawialiśmy o rozwiązaniach, które mogą usprawnić współpracę organizacji społecznych zarówno w codziennej pracy, jak i w sytuacjach kryzysowych. W centrum naszej uwagi tego dnia znalazły się trzy obszary: wymiana i uruchamianie zasobów w kryzysie, organizacja kompleksowego wsparcia migrantów oraz budowanie modelu ochrony cudzoziemców szczególnie zagrożonych wykluczeniem. Naszymi gośćmi byli przedstawiciele: Caritas Polska, Fundacja Q, Right To Protection, Stowarzyszenie Interwencji Prawnej oraz Fundacja Ambasada Społeczności.

Współdzielenie zasobów

Marcin Kurnik z Fundacji Q zaprezentował rozwiązanie ResQ, rozwijane jako narzędzie do koordynacji współpracy i wymiany zasobów.

ResQ to rozwijana przez Fundację Q platforma wspierająca współpracę organizacji społecznych, samorządów, OSP i służb. Pomaga zebrać w jednym miejscu informacje o wydarzeniach, potrzebach i dostępnych zasobach oraz ułatwia koordynację działań. Założeniem ResQ jest działanie w dwóch trybach: na co dzień, kiedy organizacje mogą współdzielić zasoby i wspólnie realizować lokalne inicjatywy, oraz w sytuacjach kryzysowych, kiedy szczególnie ważny jest aktualny obraz sytuacji, szybkie dopasowanie zasobów do potrzeb i jasna odpowiedzialność za działania. We wrześniu 2026 r. rozwiązanie zostało przetestowane podczas ResQ Challenge 2026 w Nowej Dębie, a zebrane doświadczenia i uwagi służą dalszemu rozwojowi platformy.

Punktem wyjścia były doświadczenia z kilku lat działania organizacji w sytuacjach kryzysowych oraz praktyczny problem: nawet jeżeli lokalnie istnieją ludzie, sprzęt i kompetencje, często nie wiadomo, gdzie się znajdują, kto nimi dysponuje i czy w danym momencie można z nich skorzystać. Wskazał trzy podstawowe źródła problemów na bazie których powstała idea platformy:

• brak wspólnej informacji
• rozproszenie komunikacji
• czas tracony na poszukiwanie odpowiednich osób i zasobów.

Dane są dzisiaj przechowywane w telefonach, skrzynkach e-mailowych, kalendarzach i różnych komunikatorach, przez co w sytuacji wymagającej szybkiej reakcji trudno zbudować wspólny obraz dostępnych możliwości. Założenie ResQ jest inne niż stworzenie kolejnego komunikatora. Narzędzie ma działać jako wspólna mapa współpracy, pokazująca m.in.:

• jaka jest potrzeba np. sprzęt, ludzie lub konkretna kompetencja
• kto może odpowiedzieć na daną potrzebę
• jakie zadanie trzeba wykonać i kto bierze za nie odpowiedzialność
• jaki jest aktualny status działania.

Istotne jest przejście od zwykłej listy organizacji do mapowania realnych zasobów i możliwości działania. W przedstawionym przykładzie lokalne Centrum Organizacji Pozarządowych ma obecnie zsieciowanych 30 organizacji, których zasoby mogą dzięki temu stać się widoczne dla pozostałych partnerów. 
Platforma była już testowana podczas lokalnej symulacji. Jej publiczną premierę zapowiedziano na 14 października.
Do współpracy wokół rozwiązania włączane są różne typy podmiotów – organizacje społeczne, OSP, KGW, gmina i wolontariusze. 

Wsparcie migrantów – od pojedynczej usługi do kompleksowej pomocy

Kolejnym omawianym obszarem były działania prowadzone przez Right to Protection. Wśród realizowanych przez organizację obszarów wsparcia znajdują się m.in.:

• konsultacje prawne dla migrantów 
• case management, czyli prowadzenie indywidualnych spraw i koordynowanie różnych form pomocy potrzebnych konkretnej osobie
• działania integracyjne 
• wsparcie dotyczące pracy / zatrudnienia
• współpraca z partnerami i łączenie różnych usług.

Szczególnie ważny dla dyskusji Sieci był model case managementu. Osoba zgłaszająca się po pomoc rzadko przychodzi tylko z jednym problemem, który można rozwiązać pojedynczą poradą. Sprawa może wymagać równoczesnego połączenia kilku obszarów wsparcia i współpracy z innymi organizacjami lub instytucjami.
Case management jest prowadzony również online – osoba może zatem uzyskać zdalne wsparcie.

Przedstawiciel organizacji – Taras Pendak zaprosił organizacje członkowskie do współpracy przede wszystkim w zakresie: przekierowywania osób potrzebujących konsultacji migracyjnych i prawnych, współpracy przy case management oraz działaniach integracyjnych. Zachęcił również do bezpośredniego kontaktu, wymiany materiałów i budowania partnerstw pomiędzy organizacjami, tak aby osoby wymagające bardziej specjalistycznego wsparcia mogły sprawnie trafić do właściwego podmiotu. Kontakt: t.pendak@r2p.ngo

Jak chronić cudzoziemców szczególnie zagrożonych wykluczeniem?

Kolejny blok spotkania dotyczył programu POMOC – Programu Opracowania Modelu Ochrony Cudzoziemców zagrożonych wykluczeniem, zaprezentowanego przez Caritas Polska. Będzie on realizowany w okresie: 01.09.2026 – 31.08.2029 r. Celem projektu jest: podniesienie jakości i spójności wsparcia migrantów zagrożonych wykluczeniem wielokrotnym poprzez opracowanie i wdrożenie ogólnopolskich standardów oraz metod pracy.

Istotą jest odejście od reagowania wyłącznie na pojedyncze przypadki w stronę wypracowania powtarzalnego modelu pracy. Wskazywano na wagę zagadnień dotyczących diagnozy sytuacji migrantów, identyfikowania grup szczególnie narażonych na wykluczenie oraz tworzenia standardów i metod pracy, które mogą być wykorzystywane przez organizacje i instytucje. To ważne także z punktu widzenia przygotowania na kryzysy. Nie każda osoba będzie w stanie samodzielnie znaleźć pomoc, zrozumieć komunikat instytucji czy poruszać się pomiędzy różnymi elementami systemu. Dlatego już na etapie przygotowania potrzebne jest określenie kto identyfikuje osoby wymagające szczególnego wsparcia, kto prowadzi ich sprawę oraz w jaki sposób organizacje i instytucje wymieniają się informacjami i kierują do siebie osoby potrzebujące pomocy.

Grupą docelową omawianego programu są instytucje i ich kadry świadczące wsparcie osobom z doświadczeniem migracji: ROPS, PCPR, CIC oraz OPS.

W dyskusji pojawiło się pytanie o rolę komitetu sterującego projektu i możliwość włączania w jego prace szerszego grona organizacji. Przedstawicielka Caritas wyjaśniła, że komitet jest częścią formalnej struktury projektu, ale proces wypracowywania rozwiązań ma być szerszy – zakłada konsultowanie ich i korzystanie z doświadczeń innych organizacji oraz instytucji pracujących z migrantami i osobami zagrożonymi wykluczeniem.

Działania Stowarzyszenia Interwencji Prawnej

W kolejnej części spotkania Aleksandra Pulchny ze Stowarzyszenia Interwencji Prawnej (SIP) przedstawiła perspektywę organizacji zajmującej się wsparciem prawnym migrantów. W ramach wsparcia oferowanego przez Stowarzyszenie pojawiły się m.in. następujące obszary:

• pomoc prawna dla cudzoziemców i migrantów, w tym osób z Ukrainy
• wsparcie w sprawach dotyczących dokumentów i formalności
• udzielanie informacji prawnej i wyjaśnianie, jakie możliwości działania ma dana osoba
• weryfikowanie informacji dotyczących sytuacji prawnej i dostępnych form pomocy
• kierowanie do innych organizacji lub specjalistycznych podmiotów, jeśli dana sprawa wymaga innego rodzaju wsparcia
• współpraca z innymi organizacjami pomagającymi migrantom, w tym z Right to Protection.

W dyskusji pojawiały się kwestie współpracy między organizacjami i kierowania osób do innych podmiotów dysponujących odpowiednią specjalizacją. To szczególnie istotne w sytuacji, gdy regulacje dotyczące cudzoziemców szybko się zmieniają. Przykładem są zmiany dotyczące obywateli Ukrainy, które weszły w życie 5 marca 2026 r., w tym przedłużenie ochrony czasowej do 4 marca 2027 r. 
SIP rozwija obecnie również projekt specjalistycznego poradnictwa prawnego dla obywateli Ukrainy na lata 2026 – 2027, o wartości 400 tys. zł. Obejmuje on bezpłatne poradnictwo, przygotowanie materiałów informacyjnych i edukacyjnych w trzech językach, szkolenia z prawa migracyjnego i uchodźczego dla organizacji poradniczych oraz wzmacnianie współpracy między podmiotami udzielającymi pomocy.

Podczas spotkania przekazano również informację o bezpłatnych szkoleniach skierowanych do organizacji wspierających obywateli Ukrainy. To propozycja dla podmiotów pracujących bezpośrednio z osobami z Ukrainy i chcących wzmacniać kompetencje swoich zespołów w zakresie udzielanego wsparcia.
Przedstawicielka organizacji zachęciła do kontaktu: p.zajac@interwencjaprawna.pl

Od pomysłu do wdrożenia – jak rozwijać projekty i budować „proof of concept”

Natalia Basiura reprezentująca Fundację Ambasada Społeczności oraz Operations Director w Kraków Miastem Startupów podzieliła się z uczestnikami swoim doświadczeniem i opowiedziała o koncepcji tzw. montażu finansowego, czyli sposobie finansowania projektu w którym łączone są różne źródła pochodzenia środków finansowych.

Głównym tematem wystąpienia było planowanie budżetu projektu i budowanie montażu finansowego jeszcze przed rozpoczęciem poszukiwania grantów. Najważniejsze rzeczy, na które zwracano uwagę:

• Budżet to nie tylko tabela kosztów. Powinien wynikać z rzeczywistych potrzeb projektu i odpowiadać na trzy pytania:
  • co naprawdę trzeba sfinansować,
  • ile to będzie kosztować,
  • z jakiego źródła powinien zostać pokryty dany koszt. 
• Najpierw należy policzyć rzeczywisty „cost of delivery”, czyli koszt faktycznego zrealizowania projektu, a dopiero później zastanawiać się, skąd pozyskać pieniądze.
• Nie należy oczekiwać, że jeden grant sfinansuje cały projekt. Natalia wskazywała na potrzebę budowania montażu finansowego, czyli łączenia środków publicznych, prywatnych i własnych w jeden spójny budżet.

• Poszczególne źródła mogą finansować różne elementy tego samego przedsięwzięcia. 
• Dywersyfikacja zwiększa bezpieczeństwo organizacji. Dzięki kilku źródłom finansowania NGO nie jest uzależniona od jednego grantu, ma większą elastyczność i może pokrywać także wydatki, których dany grant nie finansuje.
• Trzeba planować finansowanie w dłuższej perspektywie, a nie od konkursu do konkursu. 
• Relacje są zasobem finansowym organizacji. Partnerstwa, kontakty i współpraca mogą pomóc pozyskać nie tylko pieniądze, ale również inne zasoby potrzebne do realizacji projektu.

• Wartość wkładu w projekt nie oznacza wyłącznie gotówki. Organizacja powinna patrzeć szerzej na dostępne zasoby i zastanawiać się również nad tym, co może wnieść sama albo pozyskać od partnerów. 
• Trzeba świadomie analizować, czego grant nie pokrywa. 
• Przy budowaniu budżetu trzeba myśleć również o ryzyku.

Stabilny budżet projektu powinien być montażem kilku źródeł finansowania, zaplanowanym w oparciu o realne koszty i z uwzględnieniem ryzyka, płynności oraz wydatków, których pojedynczy grant nie pokryje.
Natalia zaprosiła do kontaktu organizacje, które chcą dowiedzieć się więcej o montażu finansowym, kontakt: natalia.basiura@ambasadaspolecznosci.org.pl

Najważniejsze wnioski

W dyskusji Igor Lisin z Fundacji Ukraina zwrócił uwagę na potrzebę włączania organizacji migranckich w proces tworzenia rozwiązań dotyczących migrantów. Zaapelował, aby ich doświadczenie nie było traktowane wyłącznie jako źródło informacji na etapie konsultacji, ale żeby organizacje te miały realną możliwość udziału w pracach nad modelem i standardami wypracowywanymi w projekcie. Podkreślił znaczenie głosu podmiotów, które na co dzień pracują bezpośrednio ze społecznościami migranckimi i znają ich potrzeby z praktyki.

Wśród kolejnych ważnych wniosków możemy umieścić następujące:

1. Trzeba mapować funkcje i zasoby, nie tylko organizacje. Informacja, ile w danym mieście działa organizacji, jest dopiero początkiem. Kluczowe jest to, która z nich dysponuje transportem, wolontariuszami, tłumaczami, pomocą prawną, miejscem, sprzętem czy specjalistyczną wiedzą.

2. Dane muszą być aktualne i możliwe do wykorzystania operacyjnie. W sytuacji kryzysowej informacja o zasobie sprzed kilku miesięcy ma niewielką wartość. Potrzebne są mechanizmy aktualizacji, weryfikacji oraz jasna odpowiedzialność za dane.

3. Potrzebujemy mechanizmu przekazywania spraw, a nie tylko katalogu usług. Case management i współpraca partnerska pokazują, że osoba potrzebująca pomocy często przechodzi przez kilka organizacji i instytucji. System powinien ułatwiać taką ścieżkę, a nie zmuszać jej do rozpoczynania poszukiwań od początku na każdym etapie.

4. Szczególne potrzeby trzeba uwzględniać przed kryzysem. Identyfikacja grup zagrożonych wykluczeniem, standardy postępowania i ustalenie ról organizacji powinny być częścią przygotowania, a nie dopiero reakcją na sytuację nadzwyczajną.

5. Technologia jest narzędziem koordynacji, ale nie zastąpi uzgodnionych procedur i relacji między organizacjami. Najbardziej użyteczny system to taki, który łączy aktualną informację, konkretne zasoby, jasno określoną odpowiedzialność i sieć podmiotów gotowych do współdziałania.

Dziękujemy Fundacji Ukraina za gościnę!

Informacje dodatkowe

Spotkanie Sieci we Wrocławiu było ostatnim z cyklu regionalnych spotkań Sieci Mapuj Pomoc poprowadzonych w ramach wsparcia otrzymanego od Narodowego Instytutu Wolności. Pozostaniemy jednak niezmiennie w cyklu stałych spotkań Sieci (pierwszy wtorek miesiąca), kontynuując je w trybie wyłącznie online. Zapraszamy do zgłaszania zagadnień, raportów, wyzwań o których chcielibyście opowiedzieć na spotkaniach Sieci. Kontakt: karolina.ch.bartoszko@toproste.org Do usłyszenia!