Według najnowszego raportu opublikowanego przez Deloitte i UNHCR, uchodźcy z Ukrainy znacząco przyczynili się do wzrostu gospodarczego Polski. W 2024 roku ich obecność zwiększyła wartość PKB o 2,7%, głównie dzięki wzrostowi zatrudnienia i produktywności. Uchodźcy aktywnie uczestniczą w życiu gospodarczym – jako pracownicy, konsumenci i przedsiębiorcy – a ich integracja nie tylko nie obciążyła rynku pracy, lecz go wzmocniła.
Wysoki poziom zatrudnienia i rosnące wynagrodzenia
W 2024 roku wskaźnik zatrudnienia uchodźców w wieku produkcyjnym osiągnął 69%, co jest wartością zbliżoną do poziomu wśród obywateli Polski (75%). Jednocześnie mediana ich wynagrodzenia netto wzrosła z 3 100 zł do 4 000 zł. Wzrost ten nie był wyłącznie efektem inflacji – dane pokazują, że uchodźcy coraz częściej awansują do lepiej płatnych zawodów, a udział osób pracujących w podstawowych zawodach systematycznie spada. Mimo że tylko 44% uchodźców posiada umowę o pracę, a większość korzysta z innych form zatrudnienia, ich aktywność zawodowa przekłada się na realny wkład w gospodarkę.
Brak negatywnego wpływu na polski rynek pracy
Analiza danych regionalnych wykazała, że w powiatach, gdzie wzrósł udział zatrudnionych uchodźców, równocześnie wzrosło zatrudnienie wśród obywateli Polski i spadło bezrobocie. Nie zaobserwowano również spadku wynagrodzeń – w wielu przypadkach pensje rosły szybciej w regionach o większym udziale uchodźców. To efekt specjalizacji – Polacy częściej awansują do zawodów wymagających wyższych kwalifikacji, co zwiększa produktywność całej gospodarki.
Niewykorzystany potencjał: bariery systemowe i językowe
Pomimo postępów, wiele osób z Ukrainy pracuje poniżej swoich kwalifikacji. Aż 40% uchodźców posiada wyższe wykształcenie, ale tylko 12% pracuje w zawodach wymagających takich kompetencji – to znacznie mniej niż w przypadku Polaków (37%). Przyczyną są m.in. bariery regulacyjne – liczne profesje wymagają obywatelstwa polskiego – oraz ograniczona znajomość języka. Tylko 18% uchodźców deklaruje płynną znajomość polskiego, co wpływa na ich możliwości zarobkowe i zawodowe.
Wspólny zysk – integracja się opłaca
Raport szacuje, że zniesienie przynajmniej części istniejących barier – takich jak wymogi obywatelstwa czy brak zaawansowanych kursów językowych – mogłoby zwiększyć roczny PKB Polski o co najmniej 6 miliardów złotych. To oznacza dodatkowe wpływy do budżetu państwa z tytułu podatków i składek na poziomie ponad 2,5 miliarda złotych. Dalsza integracja uchodźców – poprzez aktywną politykę rynku pracy i inwestycje w edukację zawodową – przyniesie korzyści zarówno gospodarce, jak i samym uchodźcom.
Wnioski: uchodźcy jako długofalowy kapitał
Polska gospodarka zareagowała elastycznie na przyjęcie setek tysięcy uchodźców z Ukrainy. Dzięki temu kraj nie tylko uniknął negatywnych skutków, ale wręcz zyskał – ekonomicznie, demograficznie i społecznie. Dane pokazują, że uchodźcy z Ukrainy stanowią istotny potencjał rozwojowy, który może być jeszcze lepiej wykorzystany poprzez przemyślaną politykę integracyjną. To nie koszt – to inwestycja z wysoką stopą zwrotu. Zapoznaj się z pełną treścią raportu, aby poznać szczegółowe dane i rekomendacje.
POBIERZ RAPORT: Analiza wpływu uchodźców z Ukrainy na gospodarkę Polski
