7 lutego 2025 roku w Dzienniku Ustaw pojawiło się trzecie rozporządzenie do ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, które dotyczy planów szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej. Przygotowano 9 programów – każde dla innej grupy urzędników, w zależności od ich zadań i kompetencji określonych na podstawie ustawy. W tym artykule przeanalizujemy najważniejsze założenia płynące z rozporządzenia.
Wymogi dla jednostek szkoleniowych i trenerów
Zawarcie umowy na realizację szkolenia pozostaje w gestii kierownika urzędu albo podmiotu ochrony ludności. Rozporządzenie określa jednak wymogi, które jednostka szkoleniowa musi spełnić:
- posiadanie infrastruktury i warunków organizacyjnych zgodnych z programem szkolenia, lub umożliwienie dostępu do nich – w tym na czas prowadzenia szkolenia posiadanie tytułu prawnego do lokalu (np. umowa najmu), w którym będzie prowadzone to szkolenie;
- prowadzenie studiów (w tym podyplomowych), szkoleń, kursów lub inne kształcenie w temacie bezpieczeństwa narodowego, bezpieczeństwa wewnętrznego, zarządzania kryzysowego, ochrony ludności, obrony cywilnej lub ochrony infrastruktury krytycznej w okresie 5 lat przed rozpoczęciem szkolenia – potwierdzone pisemnie,
Sam trener musi posiadać co najmniej jedną z poniższych kwalifikacji:
- stopień naukowy doktora w dyscyplinach naukowych w zakresie nauk o bezpieczeństwie, nauk o obronności, nauk wojskowych albo inżynierii bezpieczeństwa i wykazała dorobek naukowy związany z tematyką prowadzonych zajęć dydaktycznych w okresie ostatnich 5 lat,
- tytuł zawodowy magistra inżyniera pożarnictwa i co najmniej 5 lat stażu pracy lub służby w jednostkach ochrony przeciwpożarowej lub komórkach organizacyjnych administracji publicznej związanych z ochroną ludności, obroną cywilną lub zarządzaniem kryzysowym,
- tytuł zawodowy magistra lub magistra inżyniera na kierunku studiów związanym z bezpieczeństwem i co najmniej 5 lat stażu pracy lub służby w komórkach organizacyjnych administracji publicznej związanych z ochroną ludności, obroną cywilną lub zarządzaniem kryzysowym,
- udokumentowane doświadczenie dydaktyczne oraz co najmniej 10 lat stażu pracy lub służby w komórkach organizacyjnych administracji publicznej związanych z ochroną ludności, obroną cywilną lub zarządzaniem kryzysowym.
W przypadku stopni naukowych, doświadczenie zawodowe musi być udokumentowane.
Szkolenie mogą poprowadzić następujące jednostki:
- uczelnia służb państwowych lub ośrodek szkolenia służby nadzorowany przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych,
- szkoła, którą założył minister właściwy do spraw wewnętrznych,
- związek ochotniczych straży pożarnych,
- osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.
Ścieżki szkolenia
Programy oferowane przez rząd dzielą się na:
- szkolenie zasadnicze
- szkolenie aktualizujące – dla osób, które już odbyły szkolenie zasadnicze w przeszłości,
Mają być one poświęcone m.in. tematyce uwarunkowań bezpieczeństwa, kierowania bezpieczeństwem narodowym, systemowi ochrony ludności i obrony cywilnej – jej organizacji, planowaniu, zarządzaniu ryzykiem oraz dobrym praktykom. W zależności od szczebla systemu ochrony ludności, przewidziane są osobne szkolenia dla ministrów, wojewodów, marszałków województw, starostów, wójtów (burmistrzów, prezydentów), kadry urzędniczej, przedsiębiorców, dla ludności itp., biorąc pod uwagę niż różną rolę w kreowaniu systemu. Zajęcia mogą się odbywać w formie hybrydowej – a dzielą się one na teorię (np. w formie wykładu) i praktykę (np. w formie studium przypadku).
Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej
Rada Ministrów określiła także kształt Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Według rozporządzenia z dnia 23 stycznia 2025 w jego skład wchodzą:
- wysokość corocznych środków przeznaczonych na finansowanie zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej,
- wskazanie zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, z uwzględnieniem:
- organów i podmiotów ochrony ludności realizujących poszczególne zadania ochrony ludności i obrony cywilnej,
- planowanego harmonogramu realizacji poszczególnych zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, ze wskazaniem zadań priorytetowych,
- formy realizacji poszczególnych zadań ochrony ludności i obrony cywilnej.
Grupa ds. zarządzania kryzysowego przy Sieci Mapuj Pomoc
Jeżeli chcesz, aby Twoja organizacja była częścią działań na rzecz ochrony ludności i obrony cywilnej, zarejestruj się w Sieci Mapuj Pomoc – działa przy niej także Grupa Robocza ds. Zarządzania Kryzysowego. Celem jej powołania jest m.in. opracowanie podręcznika nt. najlepszych standardów i praktyk organizacji pozarządowych w pomocy humanitarnej oraz broszury informacyjnej dotyczącej zachowań ludności podczas kryzysu – we współpracy z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji.
