Notatka ze spotkania Sieci Mapuj Pomoc – 1.07.2025 r.

W lipcu w ramach regionalnych spotkań Sieci Mapuj Pomoc gościliśmy w województwie zachodniopomorskim, w Szczecinie. Organizacją goszczącą była Fundacja YOUkraine. W spotkaniu uczestniczyło 25 przedstawicieli organizacji. Zaprezentowano tematy dotyczące: przygotowania lokalnych społeczności na sytuacje kryzysowe; planów na rozwój regionalnych struktur sieci Mapuj Pomoc; zdrowia i dobrostanu ponad granicami; koncepcję patronatu społecznego – jak włączać społeczność lokalną w integrację osób z doświadczeniem migracji i uchodźctwa; raport: Pierwsza linia solidarności – Jak polskie miasta wspierały Ukrainę, oraz działalności Fundacji YOUkraine.

Ekran na tablecie z wizerunkiem kilku osób - spotkanie online

Przygotowanie lokalnych społeczności na sytuacje kryzysowe

Łukasz Stępień z Obserwatorium Bezpieczeństwa na przykładzie wrocławskiego osiedla Kozanów – opowiedział o doświadczeniach niesienia pomocy jaką realizowano razem z Fundacją Animada podczas zagrożenia powodziowego 2024 r. Opowiedział o oddolnej reakcji mieszkańców osiedla, którzy spontanicznie włączyli się w działania mające na celu ochronę osiedla.
W odpowiedzi na ogłoszenie alarmu przeciwpowodziowego, z inicjatywy Fundacji Animada, prowadzącej Centrum Aktywności Lokalnej Kozanów (CAL Kozanów), uruchomiono punkt wsparcia lokalnej społeczności. CAL Kozanów zaangażował wolontariuszy, którzy dostarczali zakupy, pomagali w wyprowadzaniu zwierząt i udzielali wsparcia. Organizacje wspólnie koordynowały pracę ponad 150 wolontariuszy (wolontariat sąsiedzki), a także prowadziły całodobową infolinię pomocy.
Wskazano, iż elementem kluczowym było podjęcie roli liderskiej, przez lokalną organizację, która dzięki wcześniejszym działaniom społecznym cieszyła się zaufaniem wśród mieszkańców.
Kluczem do sukcesu okazał się model „3C, 1R”:

  • Community (społeczności),
  • Competences (kompetencje),
  • Coordination (koordynacja)
  • Resources (zasoby).

Wśród wniosków znalazło się m.in stwierdzenie, iż administracja lokalna powinna traktować organizacje pozarządowe, jak równorzędnych partnerów, a nie jedynie beneficjentów pomocy. Ponadto, iż budowanie odpornej społeczności wymaga strategicznego wsparcia finansowego ze strony władz lokalnych.

Porozumienie oraz plany na rozwój regionalnych struktur sieci Mapuj Pomoc

O szczegółach porozumienia Mapuj Pomoc z Urzędem Województwa Kujawsko – Pomorskiego opowiedziała Monika Miłowska. Poinformowała, że sieć jako pierwszy podmiot w Polsce podpisała z Wojewodą Kujawsko-Pomorskim ramowe porozumienie o współpracy w obszarze ochrony ludności i obrony cywilnej. Dokument otwiera drogę do wspólnych szkoleń, tworzenia map zasobów i szybkiej wymiany informacji w sytuacjach kryzysowych.
Porozumienie to szansa, ale i nowe obowiązki, dlatego 31 lipca o godz. 10:00 odbędzie się spotkanie z przedstawicielem MSWiA oraz województwa Kujawsko – Pomorskiego, na którym w ramach sieci Mapuj Pomoc będziemy rozmawiać o formalnych zobowiązaniach podmiotów ochrony ludności.

Monika Miłowska oraz Wojewoda Kujawko-Pomorski

Bridges to Wellbeing – Zdrowie i dobrostan ponad granicami

O realizowanych przez Fundację Project Hope działaniach opowiedzieli Norbert Kwiatkowski oraz Szymon Gut. Project HOPE to międzynarodowa organizacji działająca w Polsce od 1974 r. W ostatnich trzech latach jej interwencje objęły ponad 54 tys. osób, głównie uchodźców z Ukrainy.
Od marca 2022 r. krakowskie biuro odpowiada za skoordynowaną pomoc w Polsce, Mołdawii i na Ukrainie. Według przedstawionych danych zespół HOPE:

  • wsparł ponad 400 placówek medycznych w regionie,
  • dotarł do ponad 2 mln osób różnymi formami pomocy,
  • objął opieką 7 500 dzieci,
  • zapewnił 1 700 pacjentom specjalistyczną rehabilitację,
  • przekazał sprzęt medyczny o wartości ponad 190 000 USD do instytucji w Krakowie i Lublinie.

Wsparcia udzielają m.in.: mobilne zespoły psychospołeczne, które wspierają sześć ośrodków zbiorowego zakwaterowania w Małopolsce a także prowadzą indywidualne sesje wsparcia.
Drugim filarem jest program MAIFER, przygotowany wspólnie z Uniwersytetem Jagiellońskim. To intensywne szkolenie dla nauczycieli, pedagogów i specjalistów zdrowia. Dotąd ukończyły je 212 osoby – z tej grupy 86 proc. deklaruje, że czuje się pewniej w reagowaniu na kryzys psychiczny ucznia, a 95 proc. ocenia kurs jako dobry lub bardzo dobry. Jesienią Project HOPE planuje trzy nowe edycje.

Organizacja zaprasza do partnerstw w ramach funduszy europejskich.

Patronat społecznych. Jak włączać społeczność lokalną w integrację osób z doświadczeniem migracji i uchodźstwa

Oksana Kolisnyk z Towarzystwa Inicjatyw Twórczych ę opowiedziała Sieci o koncepcji i rezultatach prowadzenia patronatu społecznego.
Patronat społeczny (community sponsorship) to model integracji uchodźców realizowany na całym świecie. Polega na tym, że grupy osób przez określony czas wspierają osoby z doświadczeniem uchodźczym czy migranckim przybywające do społeczności. Grupy obywateli zapewniają wsparcie (emocjonalne, finansowe i praktyczne), aby pomóc uchodźcom rozpocząć życie w nowym kraju.
Model patronatu społecznego testowany jest wraz z sześcioma innymi organizacjami w pięciu miastach Polski: Warszawie, Wrocławiu, Kaliszu, Świdnicy i Lublinie. Polega na wsparciu udzielanym przez rok czasu, m.in. w takich obszarach jak: znalezienie pracy, mieszkania oraz integracja społeczno-kulturowa.
Celem patronatu nie jest zastępowanie państwa a uzupełnienie jego działań poprzez aktywną współpracę między sektorami i aktywne wspieranie obywatel.
Pilotaż community sponsorship pokazuje, że choć model wymaga solidnego zaplecza organizacyjnego (szkolenia, superwizje), jest realny do poprowadzenia także w mniejszych miastach. Badania Uniwersytetu Warszawskiego potwierdzają: 30 % Polaków popiera ideę patronatu społecznego, a część z nich deklaruje gotowość osobistego zaangażowania.

O raporcie: Pierwsza linia solidarności. Jak polskie miasta wspierały Ukrainę.

Bartosz Adamczyk z Unii Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza opowiedział o wynikach badań ujętych w raporcie przygotowanym razem z Uniwersytetem Łódzkim. Raport koncentruje się na analizie wymiaru pomocy, której udzieliły polskie miasta miastom ukraińskim. Dokument powstał na podstawie analizy danych zebranych z miast członkowskich zawierających informacje dotyczące skali i charakteru wsparcia dla partnerów ukraińskich.
Dzięki bliskim kontaktom z miastami Unia aktywnie uczestniczyła w tworzeniu rozwiązań prawnych dotyczących przyjmowania uchodźców. Organizacja była w stanie szybko zidentyfikować potrzeby samorządów.
Dane potwierdzają skalę i ewolucję samorządowego wsparcia:

  • 74 ukraińskie miasta otrzymały pomoc rzeczową i finansową z Polski.
  • Najwięcej wsparcia za pośrednictwem miast UMP trafiło do obwodów: lwowskiego, kijowskiego i dniepropietrowskiego.
  • W pomoc za pośrednictwem miast UMP zaangażowało się 50 miast z 18 państw. Polskie metropolie pełniły rolę hubów logistycznych, „tłumaczy” formalnych procedur i brokerów w kontaktach z miastami-darczyńcami z Niemiec, Francji czy Wielkiej Brytanii.
  • Od 2022 r. miasta UMP nawiązały 7 nowych formalnych partnerstw z miastami w Ukrainie.
  • Wartość dotacji budżetowych przekroczyła 21,5 mln zł, a realna wartość pomocy rzeczowej – choć trudna do wyceny – jest wielokrotnie wyższa.

Wobec licznych barier natury formalno-prawnej bardzo istotna w przekazywaniu pomocy Ukrainie
okazała się współpraca miast UMP z organizacjami pozarządowymi.

Autorzy raportu zalecają stworzenie jednolitych wytycznych państwowych dla gmin, aby w przyszłości procesy wysyłki sprzętu czy pojazdów były prostsze i szybsze.

Działania Fundacji YOUkraine

Swoją historię opowiedziała Fundacja YOUkraine, która działalność rozpoczęła w 2022 r. Jednym z kluczowych działań organizacji jest prowadzenie przedszkola wielokulturowego w Szczecinie. Z jego usług korzysta setka dzieci różnych narodowości. Jest to pierwsze przedszkole niepubliczne dla dzieci uchodźczych.
Dzięki środkom pozyskanym z KPO stworzono sensoryczny plac zabaw, dzięki któremu pozyskiwane są środki na działania statutowe organizacji (dzięki usłudze komercyjnej możliwe jest finansowanie funduszu stypendialnego dla rodzin w potrzebie). Fundacja uruchomiła także hub młodzieżowy dla nastolatków w wieku 12 – 17 lat. Wśród prowadzonych działań znajdują się także te związane z asystenturą międzykulturową i budowaniem otwartego społeczeństwa poprzez upowszechnianie wiedzy na temat różnych kultur i krajów, a także przeciwdziałanie uprzedzeniom i dyskryminacji.

Zespół Fundacji YOUkraine oraz Mapuj Pomoc


Informacje dodatkowe:

1. Fundacja Q zaprosiła organizacje do aktywnego udziału w wydarzeniu CityNGO, które odbędzie się podczas Festiwalu w Cieszanowie (woj. podkarpackie) w terminie 14 – 16 sierpnia. Dowiedz się więcej.

2. Mapuj Pomoc zaprosiło na spotkanie dotyczące zadań podmiotu ochrony ludności, które odbędzie się 31 lipca o godzinie 10:00 na platformie Zoom. Gośćmi na spotkaniu będą: przedstawiciel MSWiA oraz przedstawiciel wojewody kujawsko-pomorskiego. Szczegóły spotkania będą przekazywane newsletterem.

Kolejne regionalne spotkanie Sieci Mapuj Pomoc odbędzie się we wrześniu.

Partner naszych spotkań:

informacja o źródle finansowania spotkania - NIW