Podczas spotkania Międzysektorowej Sieci Informacyjnej Mapuj Pomoc, które odbyło się online 19 listopada br. wspólnie podjęliśmy problematykę odnoszącą się organizacji działań wolontariackich na terenach powodziowych. Wymieniliśmy się doświadczeniami z pierwszego etapu pomocy (zaraz po wystąpieniu powodzi) oraz wyzwaniami i bolączkami jakie towarzyszą organizacjom w podejmowaniu działań pomocowych obecnie.
Podniesione przez organizacje wyzwania oraz wnioski z działań:
- potrzeba zbudowania społeczności organizacji gotowych na działania w kryzysie;
- brak wsparcia systemowego dla liderów organizacji pomocowych działających przy kryzysie;
- brak finansowania działań przez państwo w tym brak finansowania działań wolontariuszy
- brak działań (w pierwszym etapie powodzi) w kierunku wyznaczenia przez gminę osób m.in. do koordynowania magazynów z darami (w wielu przypadkach była to inicjatywa oddolna NGO);
- potrzeba lepszej współpracy z administracją;
- braki osobowe – brak wolontariuszy;
- rotacja pracowników / wolontariuszy w działaniach powodziowych, dotyczy to np. Infolinii (chodzi o utrudnione przekazywanie wszelkich informacji w ramach stanowiska);
- wyznaczanie odpowiedzialności w ramach poszczególnych obszarów pomocowych (konkretny przedstawiciel władz: wsi, miasta, gminy, powiatu, województwa, państwa);
- konieczność przygotowania strategii długoterminowych dla szkół i przedszkoli do działania w kryzysie i wyznaczenia trenerów do edukacji w kryzysie;
- potrzeba partnerstwa w relacjach pomiędzy administracją, a NGO (NGO to ogromna moc, która często jest pomijalna. Nie ma mechanizmu, który osadzał by NGOsy na równej linii z innymi służbami);
- zapewnienie NGO finansowania systemowego;
- konieczność wzięcia przez wybrane NGO odpowiedzialności za konkretne działania w kryzysie;
- stworzenie koalicji organizacji pozarządowych, które działały by razem, komunikowały się wspólnie przez jedno narzędzie, by wzajemnie wiedziały, jakie działania mogą podjąć lub podejmują w kryzysie;
- brak gotowości wybranych instytucji do współpracy z NGO – na przykładzie pomocy przy wypełnianiu wniosków o środki finansowe przez powodzian („organizacje nie mają kompetencji”);
- brak pomysłu na długotrwały wolontariat realizowany przez osoby będące na zatrudnieniu (konieczność realizowania fikcyjnych zwolnień lekarskich, aby móc nieść pomoc);
- konieczność realizowania szkoleń z zarządzania kryzysowego; potrzeba organizacji szkoleń z zarządzania projektami w kryzysie i edukacja w kryzysie powinny mieć miejsce wcześniej (obecnie w Polsce działa zbyt mało trenerów edukacji w kryzysie);
- potrzeba przekazywania do lokalnych władz informacji o wsparciu udzielonym przez NGO („problem nie rozwiązał się sam”);
- konieczność zebrania głosów wszystkich organizacji pomocowych, aby ich głos został uwzględniony w nowelizowanych ustawach (organizacje powinny uczestniczyć w konsultacjach projektów ustaw)
- zapewnienie wsparcia psychologicznego osobom pomagającym w kryzysie (uświadamianie tym samym przeciążeń i ich konsekwencji, jakie często są wypadkową działań na rzecz innych);
- wprowadzenie rozwiązań systemowych w kierunku zapewnienia liderom organizacji pomocowych dostępu do wsparcia psychologicznego „poza kolejką”;
- potrzeba systemowego wsparcia liderów organizacji (przeciwdziałanie wypaleniu)
- ryzyko składania obietnic pomocowych wobec ogromnej liczby osób i niemożność sprostania tej pomocy (skala potrzeb jest rosnąca); tu niezbędna była priorytetyzacja: komu mogę dać pomoc w pierwszej kolejności uwzględniając dostępne zasoby;
- niska liczba aktywnych organizacji na spotkaniach dotyczących m.in. ustawy powodziowej
- długi czas starania się o status powodzianina oraz długie oczekiwanie na środki pomocowe.
Zapraszamy na kolejne spotkanie MSI Mapuj Pomoc.
Dodatkowe spostrzeżenia z działań na terenach powodziowych
- Kluczowe jest lobbowanie w ramach sieci NGO w czasie trwania kryzysy, a nie po jego „zakończeniu”.
- Niezbędne jest także zwołanie spotkania Rad, w których uczestniczą organizacje (należy zebrać głosy organizacji działających przy powodzi – we wszelkich sytuacjach kryzysowych i przekazać do Rad w których mają swoją reprezentację).
- Konieczny jest transfer wiedzy pomiędzy organizacjami, aby nie utykała ona wewnątrz NGO.
- Organizacje sygnalizują zróżnicowany stopień efektywności współpracy z administracją (jedne organizacje sygnalizowały zadowolenie z relacji, inne wskazywały na bardzo duże utrudnienie w dotarciu do odpowiednich decydentów).
- Wiele inicjatyw pomocowych podejmowanych było oddolnie w związku z czym organizacje na początku powodzi posiadały więcej informacji, niż gmina.
- Ważne, aby informacje o potrzebach powodzian napływały do jednego punktu informacyjnego – ułatwia to koordynację pomocy wolontariuszy.
- Duży chaos działań na początku skutkował tym, że psychologowie, którzy przyjechali na tereny powodziowe (zaraz po wystąpieniu powodzi) nie mogli rozpocząć działań; nie było jeszcze informacji w Urzędach o planach i przebiegu koordynacji pomocy psychologicznej.
Realna pomoc organizacji na rzecz powodzian
- Fundacja z Wami – dysponują sprzętem, który nieodpłatnie wypożyczają powodzianom, także sprzęt biurowy; Fundacja prowadzi również działania edukacyjne w kryzysie.
- Fundacja z Wami – realizuje szkolenia z zarządzania projektami w kryzysie.
- Fundacja Q – dysponuje laptopami, które mogą udostępnić organizacjom; wymagają tylko wgrania oprogramowania (do czego kiedyś zgłosiło się Tech to the Rescue.;
- PAH – powoli wygasza przekazywanie wsparcia w postaci rzeczowej; w tym tygodniu uruchomione zostaną granty dla powodzian. Nabór wniosków potrwa 3 tygodnie. Kwota wsparcia wyniesie od 20 000 do 150 000 zł. (wsparcie dedykowane m.in. dla domów kultury, OPS).
- Fundacja Human Doc – prowadzi dwa projekty wsparcia, jeden dedykowany jest wolontariuszom; wspierają powodzian także podarowując vouchery;
- Fundusze NIW – warto skorzystać z dofinansowania dla organizacji w ramach Fundusz FIO.
- IOM Poland – wspiera organizacje pomocowe m.in. w zakresie wsparcia psychologicznego na obszarach powodziowych (finansuje działanie infolinii Mapuj Pomoc).
- Fundusze IOM – w najbliższym czasie zaoferuje granty dla powiatu Kłodzkiego; wsparcie wyniesie do 100 000 zł. Środki należy będzie wykorzystać w okresie 01.2025 r. – 05.2025 r.
Inspiracje od innych organizacji
- Warto skorzystać z możliwości NIW i Korpusu Solidarności – chodzi o umowy wolontariackie i wsparcie w realizacji wolontariatu; organizacje mające swoich koordynatorów działających w ramach Korpusu mogą regionalnie lub lokalnie pomóc zrealizować działania wolontariackie (umowy, zabezpieczenie wolontarystyczne, formalne aspekty).
- Na potrzeby prowadzenia działań psychologicznych warto zajrzeć na stronę Bezpieczna Przestrzeń – to portal dla psychologów, terapeutów (uwaga: strona wymaga aktualizacji) wsparciem służy tu Fundacja Q.
- W działaniach psychologicznych warto skorzystać z doświadczeń Save the Children.
Aktualne potrzeby na terenach powodziowych:
- psychologowie do pracy w terenie;
- pomoc wolontariacka na miejscu (obszary współpracy do ustalenia);
- doposażenie kontenerów mieszkalnych w Głuchołazach (zainicjowała Fundacja Human Doc);
- bony, vouchery na opał lub prąd dla powodzian;
- doposażenie 24 mieszkań, które zostaną udostępnione powodzianom na terenie gminy Lądek Zdrój (zakres tej pomocy jeszcze nie jest znany, na dniach poznamy standard mieszkań i określimy zakres doposażenia);
- wsparcie dla przedszkola w Paczkowie (remont).
Bardzo dziękujemy za wartościowe spotkanie i Waszą wysoką aktywność!
Do zobaczenia na kolejnym spotkaniu MSI Mapuj Pomoc: 26 listopada 2024 r.
