Dlaczego warto być przygotowanym?
Kryzys może przyjść nagle i przybrać różne formy – od powodzi, wichury, awarii sieci energetycznej czy cyberataku, po konflikty zbrojne i sytuacje humanitarne. W takich momentach najcenniejsze są spokój, wiedza i przygotowanie. Każdy z nas – niezależnie od wieku, miejsca zamieszkania czy zawodu – może zwiększyć swoje bezpieczeństwo dzięki dostępowi do rzetelnych źródeł, aplikacji i publikacji opracowanych przez specjalistów.
Ten artykuł to Twój kompletny przewodnik po najważniejszych narzędziach, które pomogą Ci działać odpowiedzialnie w sytuacjach kryzysowych.
Oficjalne poradniki i źródła wiedzy
Poradnik Bezpieczeństwa (gov.pl)
Rządowy Poradnik Bezpieczeństwa to centralne źródło wiedzy o reagowaniu na zagrożenia.
Znajdziesz tam m.in.:
- zasady postępowania podczas pożarów, powodzi, wichur, awarii prądu czy skażenia chemicznego,
- wskazówki, jak chronić siebie, rodzinę i mienie,
- informacje o systemach alarmowych i sygnałach ostrzegawczych,
- materiały o cyberbezpieczeństwie i postępowaniu w kryzysach informacyjnych.
Poradnik jest przygotowywany przez administrację rządową i regularnie aktualizowany, dlatego stanowi najbardziej wiarygodne źródło wiedzy w Polsce.
„Bądź gotowy” – poradnik na czas kryzysu i wojny (RCB)
Opracowany przez Rządowe Centrum Bezpieczeństwa (RCB) poradnik to praktyczne narzędzie, które pomaga przygotować się na sytuacje, w których trzeba działać natychmiast.
Dowiesz się z niego:
- jak przygotować plecak ewakuacyjny,
- jak zaplanować miejsca spotkania rodziny,
- jak postępować w przypadku alarmów i sygnałów ostrzegawczych,
- jak reagować na brak prądu, wody czy dostępu do internetu,
- jak rozmawiać z dziećmi o sytuacji zagrożenia.
Publikacja powstała w 2022 r.
Poradniki bezpiecznych zachowań (RCB)
Zbiór krótkich, praktycznych publikacji, które warto przeczytać choć raz i zachować w zakładkach.
Zawiera porady m.in. na temat:
- burza, wichura, powódź – co robić, gdy pogoda staje się zagrożeniem,
- cyberbezpieczeństwo – jak nie dać się oszukać w sieci,
- zagrożeń pożarowych – jak zapobiegać i jak reagować
- zagrożeń chemicznych, biologicznych, radiacyjnych, nuklearnych i zagrożenia eksplozją
- oraz rozdziały o sytuacjach wojennych i obronie cywilnej.
To prosty sposób, by szybko przypomnieć sobie zasady działania w codziennych zagrożeniach.
Aplikacje, które warto mieć w telefonie
RSO – Regionalny System Ostrzegania
Oficjalna, bezpłatna aplikacja przygotowana przez MSWiA i TVP S.A., będąca częścią systemu informowania społeczeństwa o zagrożeniach.
RSO przekazuje komunikaty o:
- zagrożeniach meteorologicznych, hydrologicznych, drogowych i ogólnych,
- ostrzeżeniach i alarmach regionalnych,
- ewakuacjach lub zaleceniach bezpieczeństwa.
Użytkownik może wybrać województwo lub całą Polskę, włączyć geolokalizację i otrzymywać powiadomienia PUSH. W aplikacji znajduje się też biblioteka poradników postępowania w kryzysie, dzięki czemu RSO pełni również funkcję edukacyjną.
Aplikacja „Schrony”
Udostępniona przez Państwową Straż Pożarną aplikacja, która prezentuje dane zebrane w trakcie ogólnopolskiej inwentaryzacji obiektów budowlanych (2022–2023). Dzięki niej możesz sprawdzić lokalizację obiektów planowanych jako schrony lub miejsca zbiorowej ochrony.
Pamiętaj jednak:
- część danych może być nieaktualna,
- trwają prace nad Centralną Ewidencją Obiektów Zbiorowej Ochrony (zgodnie z ustawą z 5 grudnia 2024 r.).
Do tego czasu aplikacja „Schrony” ma charakter pomocniczy i informacyjny, ale w razie potrzeby może wskazać pobliskie, potencjalne miejsca schronienia.
Aplikacja mojeIKP – moduł pierwszej pomocy
W aplikacji mojeIKP (Ministerstwo Zdrowia) znajdziesz nie tylko dokumentację medyczną, ale także praktyczne instrukcje udzielania pierwszej pomocy – dostępne nawet bez logowania.
W sekcji „Inne wypadki i zdarzenia” znajdziesz:
- opisy objawów i działań przy utratcie przytomności, braku oddechu, udarze, bólu w klatce piersiowej, reakcji alergicznej i wypadku komunikacyjnym,
- wskazówki, jak ułożyć poszkodowanego w pozycji bocznej bezpiecznej,
- jak wykonać chwyt Rauteka, gdy trzeba kogoś szybko ewakuować.
To bezcenne źródło, które pozwala działać natychmiast w nagłych wypadkach, nawet bez dostępu do internetu.
Inne aplikacje warte uwagi
- Alarm112 – aplikacja dla osób z niepełnosprawnościami umożliwiająca kontakt z numerem 112 bez rozmowy głosowej.
- mObywatel – przechowuje dokumenty, a w sekcji „Ostrzeżenia” może prezentować informacje o zagrożeniach lokalnych.
- FRC First Aid to bezpłatny, prosty przewodnik pierwszej pomocy, działający również offline, który krok po kroku pokazuje, jak reagować w nagłych wypadkach i sytuacjach kryzysowych.
Mapuj Pomoc – sieć wsparcia w kryzysie
Strona www.mapujpomoc.pl gromadzi dane o setkach punktów wsparcia w całej Polsce.
Znajdziesz tam:
- punkty pomocy psychologicznej, medycznej, prawnej i wiele innych
- miejsca wsparcia dla osób w kryzysie uchodźczym, migracyjnym lub po doświadczeniu przemocy,
- organizacje specjalizujące się w pomocy humanitarnej.
To narzędzie, które wspiera społeczności i organizacje w budowaniu sieci solidarności i pomocy.
Pobierz materiały do druku Mapuj Pomoc
Edukacja i szkolenia obronne
Wojsko Polskie prowadzi otwarte i bezpłatne dobrowolne szkolenia obronne dla obywateli.
Podczas takich zajęć można nauczyć się:
- podstaw samoobrony i reagowania w kryzysie,
- udzielania pierwszej pomocy,
- zasad obrony cywilnej i zachowania w razie alarmu.
Więcej informacji znajdziesz na stronie wojsko-polskie.pl lub w najbliższym Wojskowym Centrum Rekrutacji.
Najważniejsze numery alarmowe i infolinie wsparcia
W sytuacji kryzysowej pamiętaj o tych numerach:
Numery alarmowe:
- 112 – numer alarmowy ogólny
- 997 – Policja
- 998 – Straż Pożarna
- 999 – Pogotowie Ratunkowe
- 987 – Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego
Wsparcie psychologiczne i społeczne:
- 800 70 2222 – Centrum Wsparcia dla Osób w Kryzysie
- 116 111 – Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży
- 116 123 – Telefon dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym
- 800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka
Zapisz te numery w telefonie i umieść je na kartce w domu – mogą uratować życie.
Bycie przygotowanym nie oznacza życia w strachu – to świadome, odpowiedzialne działanie.
Zadbaj o podstawowe wyposażenie awaryjne, naucz się udzielać pierwszej pomocy, pobierz aplikacje ostrzegawcze i edukacyjne.
Korzystaj wyłącznie ze sprawdzonych, oficjalnych źródeł informacji, takich jak RCB, MSWiA, PSP i Mapuj Pomoc.
W sytuacjach kryzysowych liczy się czas, informacja i współdziałanie.
Im więcej osób będzie przygotowanych – tym bezpieczniejsze będzie nasze społeczeństwo.
