Kryzysy ostatnich lat pokazały zarówno ogromną mobilizację społeczną, jak i słabości systemu reagowania. Praca nad “Lekcjami z kryzysu” to próba opisania doświadczeń organizacji pomocowych i przełożenie ich na rozwiązania, które wzmocnią odporność społeczną.
Narada o odporności społecznej – kontekst i cele spotkania
W dniach 10–11 lutego jako Sieć Mapuj Pomoc, wspólnie z Parlamentarnym Zespołem ds. Organizacji Pozarządowych i Społeczeństwa Obywatelskiego oraz Fundacją Batorego, Fundacją Stocznia i Fundacją Ashoka Innowatorzy dla Dobra Publicznego, organizujemy Naradę o odporności społecznej: dwudniowe spotkanie poświęcone współpracy organizacji społecznych, administracji publicznej, samorządów oraz instytucji odpowiedzialnych za zarządzanie i reagowanie kryzysowe.
Narada stanowi zwieńczenie prac prowadzonych w 2025 roku w ramach grupy zarządzania kryzysowego działającej przy Sieci Mapuj Pomoc doświadczenia tych organizacji z działań podejmowanych podczas kryzysu uchodźczego w latach 2022–2025 oraz w odpowiedzi na powódź w 2024 roku stały się punktem wyjścia do rozmowy o tym, jak wzmocnić system reagowania na przyszłe kryzysy.
Doświadczenia blisko 60 organizacji, zgromadzone na przestrzeni ostatnich lat, stały się bazą do rozmów o skuteczności i efektywności podejmowanych działaniach pomocowych podczas kryzysu.
Działanie – Informacja – Kooperacja
Jednym z kluczowych efektów prac prowadzonych w ramach Sieci Mapuj Pomoc jest publikacja „Lekcje z kryzysu. Praktyczny poradnik dla samorządów, lokalnych liderów i organizacji społecznych”.
Poradnik powstał w odpowiedzi na bardzo konkretne potrzeby, które ujawniły się w ostatnich latach w czasie eskalacji wojny w Ukrainie w 2022 roku, czy powodzi w 2025 roku: brak spójnych procedur, niejasny podział ról, trudności we współpracy między instytucjami oraz działanie organizacji społecznych „obok systemu”, a nie w jego ramach.
Poradnik:
- porządkuje wiedzę opartą na realnych doświadczeniach działań pomocowych,
- pokazuje sprawdzone rozwiązania i modele współpracy,
- łączy perspektywę operacyjną z myśleniem systemowym.
Jego celem jest wspieranie tych, którzy w kryzysach działają na pierwszej linii – zarówno po stronie samorządów i administracji, jak i organizacji społecznych.
Rekomendacje systemowe: od praktyki do zmiany systemu
Integralną częścią podręcznika są „Lekcje z kryzysu. Rekomendacje systemowe”, które funkcjonują także jako osobna publikacja, dostępna do pobrania na stronie internetowej.
Rekomendacje systemowe to zestaw konkretnych propozycji zmian organizacyjnych i operacyjnych, kierowanych do administracji rządowej, samorządowej oraz instytucji odpowiedzialnych za zarządzanie kryzysowe. Zostały wypracowane przez przedstawicieli sektora społecznego , ekspertów i praktyków, którzy w latach 2022–2025 realnie odpowiadali za organizację i świadczenie pomocy w sytuacjach kryzysowych.
Co istotne, większość rekomendacji:
- nie wymaga zmiany obowiązującego prawa,
- opiera się na zmianie modelu współpracy, lepszym wykorzystaniu istniejących zasobów i wdrożeniu rozwiązań, które już sprawdziły się w praktyce.
Obejmują one m.in.:
- komunikację, logistykę i rozwiązania mieszkaniowe.
- architekturę systemu zarządzania kryzysowego,
- włączanie organizacji społecznych w formalne struktury reagowania,
- system informacji, dane i procedury RODO,
- edukację i dobrostan dzieci,
- wolontariat i bezpieczeństwo osób niosących pomoc,
Poradnik, rekomendacje i Narada – jedna całość
Podręcznik i rekomendacje systemowe należy czytać, jako elementy jednej, spójnej całości.
- Rekomendacje systemowe stanowią integralną część podręcznika – jego wymiar systemowy, a jednocześnie zostały wydane także jako osobna publikacja.
- Podręcznik porządkuje doświadczenia działań pomocowych i pokazuje, jak w praktyce reagować na kryzysy na poziomie lokalnym i międzysektorowym, natomiast rekomendacje wyciągają z tych doświadczeń wnioski, które mogą i powinny zostać wdrożone na poziomie systemowym.
Traktujemy Naradę nie jako podsumowanie, ale jako kolejny krok w długofalowym procesie budowania odporności społecznej, który zaczyna się od doświadczenia organizacji działających w kryzysach, przechodzi przez jego systemowe uporządkowanie w publikacjach, a następnie prowadzi do wspólnego wdrażania rozwiązań, w dialogu administracji publicznej, samorządów i organizacji społecznych
